Tekst pochodzi z portalu http://www.sprawnik.pl/artykuly,10223,27171,postepowanie-administracyjne-zasada-prawdy-obiektywnej 
 

Postępowanie administracyjne: Zasada prawdy obiektywnej

Ustawodawca w rozdziale drugim działu pierwszego Kodeksu postępowania administracyjnego wskazał zasady ogólne postępowania administracyjnego. Jedną z nich jest zasada prawdy obiektywnej.

Istota zasady prawdy obiektywnej

 

Zgodnie z normą art. 7 KPA w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z zasady prawdy obiektywnej wynika obowiązek organu do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego urzeczywistnia się poprzez nałożenie na organ obowiązku wyczerpującego zebrania i zbadania całego materiału dowodowego, a następnie dokonania oceny znaczenia i wartości tego materiału, czy dana okoliczność została udowodniona. Strona nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji nasuwających się wątpliwości co do okoliczności, które posłużyły organowi dla potrzeb rozstrzygnięcia sprawy (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 229/16).

 

 

Wprowadzając zasadę uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, ustawodawca nie określił hierarchii tych wartości ani też zasad rozstrzygania konfliktów między nimi. Z punktu widzenia struktury i celów postępowania administracyjnego można przyjąć, że wymienione w art. 7 KPA interesy są prawnie równorzędne, co oznacza, iż w procesie wykładni norm proceduralnych organ administracji publicznej nie może kierować się założoną a priori hierarchią tych interesów (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt II OSK 261/14).

 

Obowiązki organu w kontekście normy art. 7 KPA

 

Z art. 7 KPA wynika, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji mają obowiązek podejmować czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy nie zaś wszelkie możliwe do przeprowadzenia czynności. Przykładowo nie można zatem wymagać od organów administracji, by przeprowadzały dowody w celu weryfikacji twierdzeń skarżącego kasacyjnie, które nie zostały należycie uprawdopodobnione (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1446/14). Regulacja art. 7 KPA implikuje twierdzenie, że trafność rozstrzygnięcia w każdej indywidualnej sprawie wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia. Wydając rozstrzygniecie (decyzję) organy są zobowiązane do przestrzegania przepisów procedury administracyjnej, a zatem zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 77 § 1 KPA oraz do uzasadnienia decyzji z zastosowaniem wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 KPA (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 958/15).

 

Podejmowanie decyzji przez organ administracyjny w oparciu o uznanie administracyjne

 

Organ administracji, podejmując decyzję w oparciu o uznanie administracyjne, ma obowiązek -zgodnie z art. 7 KPA - wyważyć słuszny interes strony i interes publiczny, co prowadzi do wniosku, że zasadniczo, w przypadku gdy nie sprzeciwia się temu interes publiczny, organ powinien podjąć decyzję na korzyść strony postępowania. Rozważenie zatem obu interesów, to jest słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego, znaleźć powinno wyraz w uzasadnieniu decyzji, tak aby umożliwić kontrolę instancyjną, a następnie ewentualną kontrolę sądową rozstrzygnięcia opartego na uznaniu administracyjnym (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Po 259/16).

 

Uznanie administracyjne występuje w przypadkach, w których w przepisach prawnych stanowi się, że organ administracyjny "może" podjąć w sprawie rozstrzygnięcie, a nie ma w nich nakazu lub zakazu ustalenia określonej treści rozstrzygnięcia. Kontrola sądu administracyjnego decyzji uznaniowych jest ograniczona. Sprowadza się do zbadania, czy nie zostały przekroczone granice uznania przy wydawaniu decyzji, jak również, czy prawidłowo uzasadniono w zgodzie z art. 7 KPA wybór danego rozstrzygnięcia sprawy (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 404/16).

 

Znaczenie wprowadzenia do treści art. 7 KPA sformułowanie "z urzędu lub na wniosek stron"

 

W postępowaniu administracyjnym nie ma miejsca na czynienie pobieżnych ustaleń faktycznych i prawnych, zaś organy administracji publicznej wiąże zasada dążenia do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 KPA). Nie zmienia bowiem powyższych reguł i nie eliminuje zasady prawdy obiektywnej nowelizacja art. 7 KPA, którą do treści tego przepisu wprowadzono sformułowanie "z urzędu lub na wniosek stron". Powyższa zmiana ma zmierzać do zaktywizowania stron i sprawienia, by nie przerzucały one całego ciężaru postępowania na organ prowadzący postępowanie (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Po 367/16). Uwzględniając znowelizowaną treść art. 7 KPA nie można uwolnić organu od obowiązku podejmowania także z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Obowiązek taki ciąży na organie w sprawach z zakresu szeroko rozumianego zabezpieczenia społecznego, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona nie jest w stanie sama w sposób należyty bronić swoich interesów (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2756/15).

 

Podstawa prawna:
Art. 7, art. 77, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz.U.2016.23).



 
 Tekst pochodzi z portalu http://www.sprawnik.pl/artykuly,10223,27171,postepowanie-administracyjne-zasada-prawdy-obiektywnej