Załóż bezpłatne konto Zaloguj się Zaloguj się przez Facebooka
Kalendarz studenta: Brak wydarzeń na dziś
Polecamy: Nowy termin egzaminu radcowskiego i adwokackiego
Z ostatniej chwili...
Sonda Na którą aplikację się wybierasz?

Kolokwium aplikanta: Obowiązek alimentacyjny między powinowatymi

1.8/5 z 5 ocen.
(kliknij w gwiazdkę aby ocenić)

Obowiązek alimentacyjny między powinowatymi był przedmiotem jednego z pytań, które pojawiły się na kolokwium z prawa rodzinnego i opiekuńczego, przeprowadzanego w ramach aplikacji radcowskiej w 2014 roku. Co do zasady obowiązek alimentacyjny łączy osoby spokrewnione (krewnych w linii prostej czy rodzeństwo). Należy jednak pamiętać, że obowiązujące przepisy KRO kształtują również przesłanki powstania obowiązku alimentacyjnego między powinowatymi.

Kolokwium aplikanta: Obowiązek alimentacyjny między powinowatymi

Uwagi ogólne

 

Obowiązek alimentacyjny między powinowatymi reguluje art. 144 § 1- 3 KRO Zgodnie z jego treścią dziecko może żądać świadczeń alimentacyjnych od męża swojej matki, niebędącego jego ojcem, jeżeli odpowiada to zasadom współżycia społecznego. Takie samo uprawnienie przysługuje dziecku w stosunku do żony swojego ojca, nie będącej jego matką ( §1). Mąż matki zaś, niebędący jego ojcem, może żądać od dziecka świadczeń alimentacyjnych, jeżeli przyczyniał się do wychowania i utrzymania dziecka, a żądanie jego odpowiada zasadom współżycia społecznego. Takie samo uprawnienie przysługuje żonie ojca dziecka, niebędącej jego matką ( § 2 ).

 

Podmioty zobowiązane do alimentacji

 

Obowiązek alimentacyjny między powinowatymi, uregulowany w art. 144 KRO, obejmuje tylko zobowiązanie alimentacji ojczyma lub macochy względem pasierba i na odwrót. Obowiązek ten nie rozciąga się na alimentowanie innych powinowatych, a zwłaszcza krewnych pasierba. Nie będzie miał zatem obowiązku alimentowania ojczym w stosunku do dziecka pasierba (zob. uchwała SN z dnia 4 kwietnia 1968 roku, III CZP 27/68).

 

 

Przesłanki powstania obowiązku alimentacyjnego między powinowatymi

 

Przesłanki powstania obowiązku alimentacyjnego zostały uzupełnione o zgodność z zasadami współżycia społecznego. Z uwagi na treść art. 144 § 3 KRO do obowiązku świadczeń przewidzianego w art. 144 § 1 i 2  stosuje się odpowiednio przepisy o obowiązku alimentacyjnym między krewnymi. Oznacza to, że w dalszym ciągu ma tu zastosowanie art. 135  § 1 KRO, ale – przy ustalaniu przesłanek powstania obowiązku – oprócz stanu potrzeby i zarobkowych oraz majątkowych możliwości zobowiązanego w grę wchodzi także klauzula generalna zasad współżycia społecznego. Dodatkowo roszczenia macochy (ojczyma) względem pasierba są uwarunkowane okolicznością przyczyniania się do wychowania i utrzymania dziecka (zob. N. Szok, R. Terlecki, Prawo rodzinne i opiekuńcze. Praktyka, orzecznictwo, kazusy, wyd. C. H. Beck, Warszawa 2016, s. 281).

 

Kolejność obowiązku alimentacyjnego ojczyma lub macochy w stosunku do obowiązku alimentacji rodziców pasierba

 

Uprawnienie dziecka do żądania świadczeń alimentacyjnych od macochy (ojczyma) uzależnione jest od zgodności jego roszczenia z zasadami współżycia społecznego. Nie bez znaczenia będzie tutaj kolejność obowiązku alimentacyjnego ojczyma lub macochy w stosunku do obowiązku alimentacji rodziców pasierba. Zdaniem Sądu Najwyższego, obowiązek alimentacyjny ojczyma (macochy) - ze względu na lokatę tego obowiązku - należy w zasadzie traktować loco parentis, a więc w zasadzie na równi z obowiązkiem rodziców dziecka. Obowiązek ojczyma (macochy) nie może jednak wyprzedzać obowiązku alimentacyjnego rodziców dziecka, gdyż nie dałoby się to pogodzić z zasadami współżycia społecznego. Dziecko będzie mogło jednak żądać świadczeń alimentacyjnych od swego ojczyma (macochy) w całości lub w części w każdym wypadku, gdy rodzice nie będą mogli spełnić swego obowiązku wobec dziecka albo gdy ich możliwości zarobkowe i majątkowe nie wystarczą na zaspokojenie potrzebnych dziecku lub w konkretnym wypadku uzasadnionych środków utrzymania i wychowania, ale zawsze tylko wtedy, gdy odpowiada to zasadom współżycia społecznego (zob. uchwała SN z dnia 4 kwietnia 1968 roku, III CZP 27/68).

 

Obowiązek alimentacyjny pasierba a obowiązek alimentacyjnych własnych dzieci macochy (ojczyma)

 

Obowiązek alimentacyjny pasierba opiera się na zasadach współżycia społecznego i nie jest związany z kolejnością przewidzianą w art. 129 KRO. Dlatego też jeżeli macocha (ojczym) poszukująca(y) alimentów od pasierba ma własne dzieci, które mogą jej (jemu) zapewnić środki utrzymania, sąd może - zależnie od okoliczności i kierując się zasadami współżycia społecznego (a zwłaszcza biorąc pod uwagę długość okresu wychowania pasierba przez macochę lub ojczyma oraz stan majątkowy pasierba w zestawieniu ze stanem majątkowym dzieci) - obciążyć pasierba częścią świadczeń alimentacyjnych albo też żądanie alimentów w stosunku do niego całkowicie oddalić (zob. uchwała SN z dnia 28 maja 1968 roku, III CZP 49/68).

 

Podstawa prawna:
Art. 129, art. 135, art. 144 ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U.2015.2082)

Data: 28.04.2016 10:50
Autor/źródło: Szok Natalia
Kategoria: Prawo, Aplikacje, Studia, Powtórki do egzaminów
Słowa kluczowe: obowiązek alimentacyjny, KRiO, kodeks rodzinny i opiekuńczy, prawo rodzinne
wydrukuj

WASZE KOMENTARZE

® 2011 - 2020 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.