Załóż bezpłatne konto Zaloguj się Zaloguj się przez Facebooka
Kalendarz studenta: Brak wydarzeń na dziś
Polecamy: Nowy termin egzaminu radcowskiego i adwokackiego
Z ostatniej chwili...
Sonda Na którą aplikację się wybierasz?

Kolejne zmiany w prawie, tym razem w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym

5/5 z 7 ocen.
(kliknij w gwiazdkę aby ocenić)

Ostatnimi czasy przyzwyczailiśmy się do szybkich i spektakularnych zmian obowiązującego prawa. Po ustawie o TK czy służbie cywilnej albo prawie karnym materialnym czy ustawie o prokuraturze przyszedł czas również na prawo rodzinne i opiekuńcze, a konkretnie na nowelizację Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Choć zapowiadane zmiany mają się nijak do uchwalonej niedawno i ekspresowo podpisanej przez Prezydenta RP ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, to warto przeanalizować to, co – w najbliższej przyszłości – zmieni się w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

Kolejne zmiany w prawie, tym razem w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym

Zmiany dotkną pieczy zastępczej

 

Zmiany w KRO mają nastąpić za sprawa ustawy nowelizującej, uchwalonej przez Sejm dnia 11 lutego 2016 roku. Choć ustawa trafiła dopiero do Senatu, to na gruncie dotychczasowej praktyki ustawodawczej po październikowych wyborach można mieć pewność, iż – jako projekt rządowy – już niebawem stanie się częścią obowiązującego porządku prawnego. zobaczmy zatem czego dotyczy zapowiadana zmiana. Jak wynika z ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, nowe przepisy mają przeciwdziałać pochopnemu odbieraniu dzieci rodzicom oraz umieszczaniu ich w pieczy zastępczej, tj. rodzinie zastępczej lub placówce opiekuńczo-wychowawczej. Zgodnie z nowelizacją zastosowanie przez sąd opiekuńczy środków ingerencji we władzę rodzicielską, prowadzących do oddzielenia dziecka od rodzica, może mieć miejsce jedynie po wcześniejszym wykorzystaniu przez sąd innych środków lub zastosowaniu form pomocy rodzinie, które okazały się nieskuteczne. Odebranie dziecka będzie także możliwe wtedy, gdy jest ono konieczne ze względu na poważne zagrożenie dobra dziecka, w szczególności jego życia lub zdrowia. Nowelizacja zawiera też zasadę, że rozdzielenie rodziców i dzieci wyłącznie z powodu ubóstwa – wbrew woli rodziców –  nie będzie możliwe. Umieszczanie dzieci w pieczy zastępczej, co do zasady, będzie środkiem ostatecznym stosowanym przez sąd opiekuńczy. Zmieniony zostanie zatem przepis art. 112(3) KRO. Wedle jego proponowanej treści, umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej może nastąpić jedynie wówczas, gdy uprzednio stosowane inne środki przewidziane w art. 109 § 2 pkt 1–4 lub wszystkie formy pomocy rodzicom dziecka, o których mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, nie doprowadziły do usunięcia stanu zagrożenia dobra dziecka, chyba że konieczność niezwłocznego zapewnienia dziecku pieczy zastępczej wynika z poważnego zagrożenia dobra dziecka, w szczególności zagrożenia jego życia lub zdrowia (§ 1 ). Umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej wbrew woli rodziców wyłącznie z powodu ubóstwa nie jest dopuszczalne (§2).

 

 

Słów kilka o pieczy zastępczej

 

Zgodnie z treścią art. 109 § 2 k.r.o., piecza zastępcza stanowi najdalej idący sposób ingerencji we władzę rodzicielską. Systematyka kodeksowa, czyli przywołanie tej formy ograniczenia w art. 109 § 2 pkt 5, w sytuacji gdy w pkt 1–4 wskazuje się na inne formy niepołączone z oddzieleniem od rodziców, dowodzi, że powinna ona być stosowana jako ostatnia z możliwych form takich ingerencji. Piecza zastępcza w zakresie form i przesłanek stosowania została zdefiniowana w ustawie o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Zgodnie z art. 32 ust. 1 tej ustawy jest sprawowana w przypadku niemożności zapewnienia dziecku opieki i wychowania przez rodziców. Może być sprawowana w formie rodzinnej bądź instytucjonalnej. Obowiązujące w tym zakresie rozwiązania realizują konstytucyjną normę z art. 72 ust. 2, która gwarantuje prawo dziecka pozbawionego pieczy rodzicielskiej do opieki i pomocy władz publicznych. Art. 72 ust. 1 Konstytucji RP stanowi przy tym, że ochronę praw dziecka zapewnia Rzeczpospolita Polska i każdy ma prawo żądać od organów władzy publicznej ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją. Te normy powinny być stosowane z uwzględnieniem generalnej zasady dobra dziecka, stanowiącej nadrzędną przesłankę, którą powinny kierować się sądy w realizacji owych standardów. Zasada ta wyrażona jest wprost w art. 109 § 1 k.r.o., zgodnie z którym, jeżeli dobro dziecka jest zagrożone, sąd opiekuńczy wyda odpowiednie zarządzenia. Formuła ta wpisuje się w treść art. 3 ust. 1 Konwencji o Prawach Dziecka z dnia 20 listopada 1989 r., który stanowi, że „we wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub prywatne instytucje opieki społecznej, sądy, władze administracyjne lub ciała ustawodawcze, sprawą nadrzędną będzie najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka”. Zgodność uregulowań polskiego ustawodawstwa z cytowaną regulacją nie może budzić wątpliwości. Sądy, ingerując we władzę rodzicielską, korzystają z dorobku ugruntowanego orzecznictwa i nauki prawa w zakresie rozumienia pojęcia dobra dziecka.

 

Uzasadnienie zmian w KRO

 

Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu ustawy nowelizującej, naturalnym środowiskiem rozwoju dziecka jest rodzina, toteż dla zapobieżenia pochopnemu ingerowaniu sądów we władzę rodzicielską przez oddzielenie dziecka od rodzica konieczne jest precyzyjne usystematyzowanie form tej ingerencji. W związku z tym przepis art. 1123 k.r.o. ma zostać uzupełniony o formy ingerencji we władzę rodzicielską przewidziane w art. 109 § 2 pkt 1–4 k.r.o, gdyż w ten sposób rozszerzona zostanie konieczność wyczerpania możliwości, z jakich sąd może skorzystać, zanim zdecyduje się na umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej. Ponadto jako dodatkowe zabezpieczenie ustanowiono, aby dzieci pochopnie nie były oddzielane od rodziców. W związku z tym proponuje się wprowadzenie zakazu umieszczania w pieczy zastępczej wyłącznie z powodu ubóstwa. Istnienie tej okoliczności, w sytuacji gdy rodzice spełniają swoje funkcje opiekuńczo-wychowawcze prawidłowo, powinno zasadniczo rodzić obowiązek ze strony państwa udzielania rodzinie pomocy dla usunięcia tego stanu. O ile jednak rodzice sami wnoszą o zapewnienie dziecku pieczy zastępczej, taka możliwość jest dopuszczalna – przewiduje to bowiem art. 100 § 1 zd. 2 KRO. Z tego względu w projektowanym przepisie uregulowano, że umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej wyłącznie z powodu ubóstwa nie jest dopuszczalne wbrew woli rodziców.

 

Źródło:
Projekt ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (druk 164).
Uzasadnienie do projektu ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (druk 164), dostępne na stronie internetowej Sejmu RP

 

Data: 26.02.2016 15:31
Autor/źródło: Szok Natalia
Kategoria: Prawo, Gorące tematy, Studia, Powtórki do egzaminów
Słowa kluczowe: zmiany w prawie, kodeks rodzinny i opiekuńczy, piecza zastępcza, zmiany w KRO
wydrukuj

WASZE KOMENTARZE

® 2011 - 2020 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.