Załóż bezpłatne konto Zaloguj się Zaloguj się przez Facebooka
Kalendarz studenta: Brak wydarzeń na dziś
Polecamy: Nowy termin egzaminu radcowskiego i adwokackiego
Z ostatniej chwili...
Sonda Na którą aplikację się wybierasz?

Egzamin z prawa rodzinnego i opiekuńczego: Umowna wspólność majątkowa w pigułce

5/5 z 9 ocen.
(kliknij w gwiazdkę aby ocenić)

Dla wielu studentów nadal trwa gorący czas sesji egzaminacyjnej. Ci, którzy przygotowują się do egzaminu z prawa rodzinnego i opiekuńczego nie mogą zapomnieć o umownych ustrojach majątkowych. Poniższy skrypt zawiera wszystkie potrzebne informacje, jakie musi posiadać student przystępujący do egzaminu.

Egzamin z prawa rodzinnego i opiekuńczego: Umowna wspólność majątkowa w pigułce

Uwagi ogólne

 

Majątkowe ustroje małżeńskie stanowią specyficzną instytucję prawną organizującą funkcjonowanie małżonków względem siebie, a także względem osób trzecich w stosunkach majątkowych (zob. wyr SN z dnia  23 lipca 2014  r., sygn. akt V CSK 488/13). Choć Kodeks rodzinny i opiekuńczy, jako ustrój powstający z mocy prawa, wskazuje ustawową wspólności majątkową, to przepisy KRO nie wykluczają uregulowania kwestii majątkowych przez małżonków w drodze umowy (tzw. intercyzy). Małżonkowie mogą bowiem przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa, może być również zmieniona albo rozwiązana. W razie jej rozwiązania w czasie trwania małżeństwa, powstaje między małżonkami wspólność ustawowa, chyba że strony postanowiły inaczej. Celem małżeńskiej umowy majątkowej jest ustalenie zasad, według których kształtować się mają wzajemne stosunki majątkowe małżonków, a więc uregulowanie - w granicach dozwolonych przez prawo - istnienia i zakresu wspólności ustawowej.

 

Małżeńska umowa majątkowa stanowi podstawę umownego ustroju majątkowego małżonków. Umowy o rozszerzenie wspólności ustawowej w zakresie, w jakim ustanawiają zasadę kształtującą ustrój majątkowy, a więc są stricte umowami majątkowymi małżeńskimi, działają na przyszłość i mają charakter organizacyjny (zob. wyrok SA w Łodzi  z dnia  7 sierpnia 2015  r., sygn. akt I ACa 185/15).

 

Kodeks rodzinny i opiekuńczy wskazuje również w sposób wyraźny, że małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome.

 

 

Do ustanowionej umową wspólności majątkowej stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności ustawowej, z zachowaniem przepisów regulujących tylko i wyłącznie ustrój umownej wspólności ustawowej. Oznacza to, że odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy art. 31 – 46 KRO.

 

Ograniczenia przedmiotowe umowy rozszerzającej wspólność

 

Nie można przez umowę majątkową małżeńską rozszerzyć wspólności na:

  • przedmioty majątkowe, które przypadną małżonkowi z tytułu dziedziczenia, zapisu lub darowizny;
  • prawa majątkowe, które wynikają ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;
  • prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
  • wierzytelności z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia, o ile nie wchodzą one do wspólności ustawowej, jak również wierzytelności z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę;
  • niewymagalne jeszcze wierzytelności o wynagrodzenie za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej każdego z małżonków.
  • W razie wątpliwości uważa się, że przedmioty służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków nie zostały włączone do wspólności.

 

Uprawnienia wierzyciela

 

Jeżeli wierzytelność powstała przed rozszerzeniem wspólności, wierzyciel, którego dłużnikiem jest tylko jeden małżonek, może żądać zaspokojenia także z tych przedmiotów majątkowych, które należałyby do majątku osobistego dłużnika, gdyby wspólność majątkowa nie została rozszerzona.

 

Udziały małżonków w razie ustania wspólności

 

W razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej. Jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Spadkobiercy małżonka mogą wystąpić z takim żądaniem tylko w wypadku, gdy spadkodawca wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa albo o rozwód lub wystąpił o orzeczenie separacji. Przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.

 

Podstawa prawna:
Art. 43, art. 47, art. 47(1), art. 48, art. 49, art. 50, art. 50(1) ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U.2015.2082)

 

 

 

 

Data: 11.02.2016 12:10
Autor/źródło: Szok Natalia
Kategoria: Prawo, Studia, Powtórki do egzaminów
Słowa kluczowe: wspólność majątkowa, kodeks rodzinny i opiekuńczy, ustrój majątkowy, małżeństwo
wydrukuj

WASZE KOMENTARZE

® 2011 - 2020 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.