Załóż bezpłatne konto Zaloguj się Zaloguj się przez Facebooka
Kalendarz studenta: Brak wydarzeń na dziś
Polecamy: Zmiany w prawie cywilnym, które weszły w życie 1 stycznia
Z ostatniej chwili...
Sonda Na którą aplikację się wybierasz?

Prawo pracy: Przedawnienie roszczeń ze stosunku pracy w pigułce

4.8/5 z 6 ocen.
(kliknij w gwiazdkę aby ocenić)

Dzisiejsze opracowanie poświęcono tematyce prawa pracy. Skupiono się w nim na jednym z kluczowych zagadnień, jakim jest przedawnienie roszczeń. Będzie ono przydatne nie tylko studentom prawa, ale również aplikantom odbywającym szkolenie zawodowe.

Prawo pracy: Przedawnienie roszczeń ze stosunku pracy w pigułce

Istota przedawnienia

 

Roszczenie przedawnione to takie, którego nie można dochodzić, chyba że ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie zrzeka się korzystania z przedawnienia, przy czym – co ważne - zrzeczenie dokonane przed upływem przedawnienia jest nieważne. Choć norma art. 300 KP odsyła do stosowania przepisów Kodeksu cywilnego, to należy pamiętać, że nie jest dopuszczalne stosowanie przepisów KC do przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy (zob. R. Terlecki, N. Szok, Prawo pracy w praktyce, Warszawa 2015, s. 395).  

 

Przedawnienie roszczeń uregulowane w Kodeksie pracy

 

W kwestii przedawnienia ustawodawca zdecydował się zawrzeć właściwe regulacje w samym Kodeksie pracy. Co do zasady, roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jednakże roszczenia pracodawcy o naprawienie szkody, wyrządzonej przez pracownika wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych, ulegają przedawnieniu z upływem 1 roku od dnia, w którym pracodawca powziął wiadomość o wyrządzeniu przez pracownika szkody, nie później jednak niż z upływem 3 lat od jej wyrządzenia. Powyższe zasady stosuje się również do roszczenia pracodawcy, który poniósł szkodę wskutek naruszenia przez pracownika zakazu konkurencji przewidzianego w umowie oraz roszczenia pracodawcy w razie nieuzasadnionego rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia. Z kolei roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem organu powołanego do rozstrzygania sporów, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą w trybie określonym w kodeksie przed takim organem, ulega przedawnieniu z upływem 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia lub zawarcia ugody.

 

Należy również pamiętać, że terminy przedawnienia nie mogą być skracane ani przedłużane przez czynność prawną.

 

Uwaga! W razie umyślnego wyrządzenia szkody przez pracownika roszczenie pracodawcy o jej naprawienie przedawnia się według art. 4421 KC. Jak wynika bowiem z art. 291 § 3 KP, jeżeli pracownik umyślnie wyrządził szkodę, do przedawnienia roszczenia o naprawienie tej szkody stosuje się przepisy KC.

 

 

Dochodzenie przedawnionego roszczenia oraz wstrzymanie biegu przedawnienia

 

Roszczenia przedawnionego nie można dochodzić, chyba że ten, przeciwko komu roszczenie przysługuje, zrzeka się korzystania z przedawnienia. Należy jednak pamiętać, że zrzeczenie dokonane przed upływem przedawnienia jest nieważne. Z kolei bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na czas trwania przeszkody, gdy z powodu siły wyższej uprawniony nie może dochodzić przysługujących mu roszczeń przed właściwym organem powołanym do rozstrzygania sporów. Przy ocenie niemożności dochodzenia roszczenia z powodu siły wyższej z art. 293 KP, należy uwzględniać także elementy podmiotowe dotyczące uprawnionego. I tak też zdarzeniem mającym znamiona siły wyższej będzie pobyt za granicą w miejscu, w którym z uwagi na toczącą się wojnę wstrzymana zostaje komunikacja oraz możliwość korespondencji z krajem ojczystym (zob. wyrok SN z dnia 26 sierpnia 1992 r., sygn. akt I PRN 36/92). Natomiast nie może być traktowane jako siła wyższa w rozumieniu art. 293 KP obowiązywanie przepisów ograniczających uprawnienia pracowników, uznanych następnie przez Trybunał Konstytucyjny za sprzeczne z Konstytucją (zob. wyrok SN z dnia  18 grudnia 2002  r. I PKN 12/02). 

 

Ustawodawca wskazał również, że bieg przedawnienia roszczenia o urlop wypoczynkowy nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na czas korzystania z urlopu wychowawczego.


Bieg przedawnienia względem osoby, która nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych albo co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia

 

Przedawnienie względem osoby, która nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych albo co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, nie może skończyć się wcześniej niż z upływem 2 lat od dnia ustanowienia dla niej przedstawiciela ustawowego albo od dnia ustania przyczyny jego ustanowienia. Jeżeli termin przedawnienia wynosi 1 rok, jego bieg liczy się od dnia ustanowienia przedstawiciela ustawowego albo od dnia, w którym ustała przyczyna jego ustanowienia.


Przerwanie biegu przedawnienia

 

Bieg przedawnienia przerywa się w następujących przypadkach:

  • przez każdą czynność przed właściwym organem powołanym do rozstrzygania sporów lub egzekwowania roszczeń przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;
  • przez uznanie roszczenia.

 

Pamiętajmy jednak, że aby dana czynność skutecznie przerwała bieg terminu przedawnienia musi być ona skierowana przeciwko konkretnej osobie (w konkretnym stosunku prawnym), albowiem przerwanie przedawnienia ma charakter osobowy, a nie przedmiotowy (zob. postanowienie SN z dnia  4 czerwca 2012  r., sygn. akt I PK 50/12) .

 

Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo. Jeżeli przerwa biegu przedawnienia nastąpiła wskutek jednej z przyczyn przewidzianych wyżej, przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie wszczęte w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia nie zostanie zakończone.

 

Podstawa prawna:
Art. 4421 ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U.2014.121)
Art. 611 , art. 1011 § 2, art. 291, art. 292, art. 2921, art. 293, art. 294, art. 295 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U.2014.1502).

Data: 26.04.2016 13:13
Autor/źródło: Szok Natalia
Kategoria: Prawo, Powtórki do egzaminów
Słowa kluczowe: prawo pracy, przedawnienie roszczeń, roszczenie, kodeks pracy
wydrukuj

WASZE KOMENTARZE

® 2011 - 2020 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.