Załóż bezpłatne konto Zaloguj się Zaloguj się przez Facebooka
Kalendarz studenta: Brak wydarzeń na dziś
Polecamy: Sądy szukają sędziów i referendarzy sądowych
Z ostatniej chwili...
Sonda Na którą aplikację się wybierasz?

Niezbędnik Aplikanta: Kolokwium z prawa pracy - pojęcie pracownika i pracodawcy

4.8/5 z 5 ocen.
(kliknij w gwiazdkę aby ocenić)

Pomału zbliża się czas, kiedy aplikanci odbywający szkolenia w ramach wybranych przez siebie aplikacji zmuszeni będą zmierzyć się z pytaniami zadawanymi im podczas przeprowadzanych kolokwiów. Dzisiejszy "Niezbędnik aplikanta" poświęciliśmy więc zagadnieniu, kto w świetle prawa pracy może być uznany za pracownika, a komu należy przypisać przymiot pracodawcy.

Niezbędnik Aplikanta: Kolokwium z prawa pracy - pojęcie pracownika i pracodawcy

Pojęcie pracownika

 

Pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Zawarta w art. 2 Kodeksu pracy definicja jest definicją legalną, która  enumeratywnie wylicza osoby, które należą do grona pracowników. Zakresem nazwy „pracownik” objęto pięć desygnatów, przy czym w przypadku każdego z tych desygnatów mamy do czynienia z osobami nawiązującymi z pracodawcą stosunek prawny - stosunek pracy (zob. R. Terlecki, N. Szok, Prawo pracy w praktyce, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 69). Oznacza to że pracownikiem może być tylko osoba fizyczna, która jest zatrudniona na podstawie:

  • umowy o pracę,
  • powołania,
  • wyboru,
  • mianowania,
  • spółdzielczej umowy o pracę.

 

Należy również pamiętać, że z definicji pracownika z art. 2 KP nie wynika, aby dana osoba uzyskiwała status pracownika poprzez sam fakt wykonywania pracy na rzecz określonego podmiotu. Ustawodawca wiąże bowiem pojęcie pracownika z prawną formą poprzez którą dochodzi do zatrudnienia w tym charakterze. Dla ustalenia statusu pracownika nie wystarczy zatem wyłącznie świadczenie pracy, ale konieczne jest określenie warunków pracy w jednej z form przewidzianych w art. 2 KP. Dla powstania stosunku pracy konieczne jest jego nawiązania poprzez oświadczenia stron umowy, na podstawie której pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem (podobnie R. Terlecki, N. Szok. Prawo pracy w praktyce, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 69 – 70. Zobacz uzas. post. NSA w Warszawie z 13.11.2013 r., II FZ 784/13).

 

Co do zasady pracownikiem może być osoba, która ukończyła 18 lat. Na warunkach określonych w dziale dziewiątym KP pracownikiem może być również osoba, która nie ukończyła 18 lat (ale ukończyła lat 16). Wyjątki od powyższej zasady wprowadzają przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 grudnia 2002 r. w sprawie przypadków, w których wyjątkowo jest dopuszczalne zatrudnianie młodocianych, którzy nie ukończyli gimnazjum, osób niemających 16 lat, które ukończyły gimnazjum, oraz osób niemających 16 lat, które nie ukończyły gimnazjum.
Nie ulega wątpliwości, że pracownik powinien posiadać pełną zdolność do czynności prawnych. Również osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych może bez zgody przedstawiciela ustawowego nawiązać stosunek pracy oraz dokonywać czynności prawnych, które dotyczą tego stosunku. Jednakże gdy stosunek pracy sprzeciwia się dobru tej osoby, przedstawiciel ustawowy za zezwoleniem sądu opiekuńczego może stosunek pracy rozwiązać (szerzej na temat prawnej możliwości zawierania umów o pracę przez osoby ograniczone w zdolności do czynności prawnych oraz skutków zawarcia umowy o pracę przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych w R. Terlecki, N. Szok, Prawo pracy w praktyce, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 70 - 72).

 

Pojęcie pracodawcy

 

Pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników. I tak też pracodawcą jest osoba fizyczna prowadząca działalność, a nie prowadzone przez nią przedsiębiorstwo jako zespół zorganizowanych składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności (zob. wyrok SN z 29.10. 2014 r., sygn. akt I PK 64/14). Pracodawcą może być także jednostka organizacyjna nawet nie odpowiadająca kryterium kwalifikacyjnym uznania jej za przedsiębiorcę w rozumieniu art. 55(1) KC, jeśli tylko samodzielnie zatrudnia pracowników, natomiast samo wyodrębnienie organizacyjne i finansowe danego ogniwa nie przesądza o jego statusie, jeżeli wyodrębnieniu temu nie towarzyszy dokonywanie we własnym imieniu czynności z zakresu prawa pracy (zob. wyrok  SN z dnia  18.9.2008  r., sygn. akt II PK 28/08). Za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną czynności w sprawach z zakresu prawa pracy dokonuje osoba lub organ zarządzający tą jednostką albo inna wyznaczona do tego osoba. Powyższe stosuje się odpowiednio do pracodawcy będącego osobą fizyczną, jeżeli nie dokonuje on osobiście czynności w sprawach z zakresu prawa pracy.

 

Na marginesie można wspomnieć, że z podmiotowością w zakresie zatrudniania pracowników powiązana jest zdolność sądowa i procesowa w sprawach z zakresu prawa pracy. Podmiot, który nie ma osobowości prawnej ani zdolności do bycia pracodawcą (art. 3 KP), nie ma zdolności sądowej ani procesowej w sprawie z zakresu prawa pracy (zob. wyrok SN  z 25.9.2008 r.,  sygn. akt II PK 36/08).

 

Podstawa prawna:
Art. 2, art. 3, art. 3(1), art. 22 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U.2014.1502).

Data: 05.04.2016 12:45
Autor/źródło: Szok Natalia
Kategoria: Prawo, Aplikacje, Studia, Powtórki do egzaminów
Słowa kluczowe: prawo pracy, kodeks pracy, pracodawca, pracownik, pojęcie pracownika i pracodawcy
wydrukuj

WASZE KOMENTARZE

® 2011 - 2020 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.