Załóż bezpłatne konto Zaloguj się Zaloguj się przez Facebooka
Kalendarz studenta: Brak wydarzeń na dziś
Polecamy: Ograniczenie dostępu do świadczeń medycznych dla osób niezaszczepionych na Covid -19 w świetle Konstytucji
Z ostatniej chwili...
Sonda Na którą aplikację się wybierasz?

Pigułka z prawa cywilnego: Nadużycie prawa podmiotowego

5/5 z 3 ocen.
(kliknij w gwiazdkę aby ocenić)

Powoli zaczynamy odliczanie do zimowej sesji egzaminacyjnej. Na rozgrzewkę, nadużycie prawa podmiotowego w pigułce.

Pigułka z prawa cywilnego: Nadużycie prawa podmiotowego

Nadużycie prawa podmiotowego

 

Zgodnie z normą art. 5 k.c., nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.

 

Cel klauzuli z art. 5 k.c.

 

Celem zawartej w art. 5 k.c. klauzuli generalnej jest osiągnięcie elastyczności w stosowaniu prawa, możliwość odwołania się do ogólnych zasad słuszności, idei słuszności w prawie i powszechnie uznawanych wartości w kulturze naszego społeczeństwa (wyrok  SA w Warszawie z dnia  22 lipca 2020  r., V ACa 169/20).


Wystąpienie nadużycia prawa

 

Podstawę stwierdzenia o wystąpieniu nadużycia prawa stanowić powinna analiza zachowania uprawnionego. Jego negatywna ocena może wynikać m.in. z faktu, że zajście zostało przez niego sprowokowane albo też z faktu wykorzystania położenia drugiej strony. Zaś samo nadużycie prawa podmiotowego to zachowanie rażące, nieakceptowalne z aksjologicznego, ewentualnie teleologicznego punktu widzenia.

 

Art. 5 k.c. i zarzut na nim oparty może jedynie unicestwić lub czasowo ograniczyć żądanie pozwu, nigdy zaś nie można na nim budować i wywodzić z niego istnienia roszczenia i tym samym uzasadniać skuteczność żądania, jeżeli nie ma ono oparcia w innych przepisach prawa materialnego.
Przykładowo, art. 5 k.c. może mieć zastosowanie do  spadkowych praw podmiotowych. Ocena sądu czy żądanie zapłaty sumy odpowiadającej wysokości zachowku stanowi nadużycie prawa nie powinna pomijać, że prawa osoby uprawnionej do zachowku służą urzeczywistnieniu obowiązków moralnych, jakie spadkodawca ma wobec swoich najbliższych. Pozbawienie osoby uprawnionej zachowku na mocy art. 5 k.c. może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych, a zatem również nie objętych treścią art. 928 k.c. i art. 1008 k.c.; możliwe jest to również z powodu sprzecznego z zasadami współżycia społecznego zachowania uprawnionego w stosunku do spadkodawcy, jak również w stosunku do zobowiązanego do wypłaty zachowku (postanowienie  SN z dnia  27 sierpnia 2020  r., V CSK 173/20).
 
 

 

Podstawa prawna:
Art. 5, art. 928, art. 1008 ustawy z dnia  23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U.2020.1740).
 

wydrukuj

WASZE KOMENTARZE

® 2011 - 2021 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.