Załóż bezpłatne konto Zaloguj się Zaloguj się przez Facebooka
Kalendarz studenta: Brak wydarzeń na dziś
Polecamy: Nadchodzi duża reforma procesu cywilnego i karnego. Przedstawiono jej założenia
Z ostatniej chwili...
Sonda Na którą aplikację się wybierasz?

Wykładnia oświadczeń woli

5/5 z 1 ocen.
(kliknij w gwiazdkę aby ocenić)

Poniższe opracowanie z prawa cywilnego poświęcamy zagadnieniu wykładni oświadczeń woli, uwzględniając najnowsze orzecznictwo sądów powszechnych i Sądu Najwyższego.

Wykładnia oświadczeń woli

Zasady wykładni oświadczeń woli według Kodeksu cywilnego

 

W art. 65 KC ustawodawca wskazał regułę wykładni oświadczeń woli. Oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. W przypadku umów, należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu.

 

Cel wykładni oświadczeń woli

 

Celem wykładni nie jest wykrycie wewnętrznej (subiektywnej) woli danej osoby, jej przeżyć psychicznych czy przekonań, lecz zrozumienie rzeczywistej treści jej działania, zmierzającego do wywołania skutków prawnych. Zakres stosowania metod i kryteriów wykładni jest ograniczony do interpretacji oświadczeń woli stron, czyli do samej treści umowy, a nie do subiektywnego przekonania strony co do jej treści (zob. wyrok SN z dnia  17 kwietnia 2018 r., I PK 28/17).

 

Ustalenie treści oświadczenia woli a wykładnia oświadczenia woli

 

To, w jaki sposób strony rozumiały oświadczenie woli w chwili jego złożenia, można wykazywać za pomocą wszelkich środków dowodowych. Jeżeli okaże się, że strony nie pojmowały tego samego znaczenia oświadczenia woli, za prawnie wiążące należy uznać jego znaczenie ustalone według obiektywnego wzorca wykładni, czyli tak, jak adresat znaczenie to rozumiał i rozumieć powinien. Decydujące jest w tym wypadku rozumienie oświadczenia woli, będące wynikiem starannych zabiegów interpretacyjnych adresata. W przypadku oświadczenia ujętego w formie pisemnej sens oświadczeń woli ustala się na podstawie wykładni tekstu dokumentu. Podstawową rolę mają tu językowe normy znaczeniowe (zob. wyrok SN z dnia  21 marca 2018 r., V CSK 262/17).

 

 

Zgodny zamiar stron

 

Zgodnie z art. 65 § 2 KC zgodny zamiar stron jest najważniejszym kryterium, przy pomocy którego następuje wyjaśnienie znaczenia oświadczeń woli. Odwołuje się ono do uzgodnionych, faktycznych intencji stron co do skutków prawnych, oczekiwanych w związku z umową. Kolejnym szczególnym kryterium wykładni jest cel umowy, który można określić jako intencję stron co do osiągnięcia pewnego stanu rzeczy. Cel ma być wspólny i zindywidualizowany w warunkach konkretnej umowy, nie musi on być wprost wyartykułowany w umowie (zob. wyrok SA w Katowicach z dnia 9 sierpnia 2018 r.  I ACa 36/18).

 

Wykładnia w praktyce

 

Jedną z najczęściej interpretowanych umów w praktyce jest umowa o dzieło i umowa zlecenie. Jak wskazuje się w orzecznictwie, O zakwalifikowaniu umowy łączącej strony jako umowy o dzieło, bądź zlecenia nie może przesądzać sam fakt nadania jej takiej nazwy oraz gramatyczne sformułowanie przedmiotu umowy, gdyż musi to wynikać z celu gospodarczego oraz obowiązków stron określonych w umowie (wyrok SA w Gdańsku z dnia  24 kwietnia 2018 r., III AUa 1472/17). Charakter stosunku prawnego ustala się bowiem na podstawie treści oświadczeń woli stron, dokonując ich wykładni zgodnie z art. 65 k.c., ale też w oparciu o całokształt okoliczności towarzyszących realizacji umowy. Wyrażona w art. 3531 k.c. zasada swobody umów, w myśl której stronom umowy gwarantuje się możliwość wyboru rodzaju stosunku prawnego, który będzie je łączył, nie oznacza dowolności kreowania stosunków prawnych, bowiem już z treści art. 3531 k.c. wynika, że treść umowy nie może sprzeciwiać się naturze danego stosunku prawnego. O tym, jaki stosunek prawny łączy strony w rzeczywistości rozstrzygają warunki, w jakich praca jest wykonywana, a nie sama nazwa umowy, czy nawet zamiar stron w tym zakresie (wyrok SA w Białymstoku  z dnia  28 czerwca 2018  r., III AUa 133/18). 


Podstawa prawna:
Art. 65 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2018 r.,poz.1025 ze zm.).
 

wydrukuj

WASZE KOMENTARZE

® 2011 - 2018 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.