Załóż bezpłatne konto Zaloguj się Zaloguj się przez Facebooka
Kalendarz studenta: Brak wydarzeń na dziś
Polecamy: Nowy rok, nowe prawo - jakie nowości legislacyjne szykuje dla nas 2018 rok?
Z ostatniej chwili...
Sonda Na którą aplikację się wybierasz?

Prawo spadkowe: Instytucja wydziedziczenia

5/5 z 3 ocen.
(kliknij w gwiazdkę aby ocenić)

Instytucja wydziedziczenia pozwala na całkowite pozbawienie osoby uprawnionej prawa do zachowku. Wydziedziczenie stanowi zatem materialnoprawną przesłankę unicestwiającą roszczenie o zachowek.

Prawo spadkowe: Instytucja wydziedziczenia

Przyczyny wydziedziczenia

 

Zgodnie z art. 1008 KC, spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:

  1. wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;
  2. dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
  3. uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Podstawa wydziedziczenia wymaga spełnienia łącznie kilku kryteriów: postępowanie obiektywnie ma być naganne, sprzeczne z wolą spadkodawcy, uporczywe, nie jednorazowe, a nadto powinno istnieć w dacie testowania. Co istotne, przesłanki usprawiedliwiające wydziedziczenie i mające charakter trwały powinny istnieć co najmniej w momencie sporządzania przez spadkodawcę testamentu wydziedziczającego  (zob. wyrok SA w Łodzi z dnia 15 marca 2017 r., I ACa 1201/16;   wyrok SA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt VI ACa 1697/15).

 

Przyczyny wydziedziczenia zostały wymienione w art. 1008 KC. Prowadzi to do konkluzji, że ich brak w znaczeniu istnienia w rzeczywistości czyni wydziedziczenie bezskutecznym (zob. wyrok SA w Katowicach z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt I ACa 702/14).

 

Kodeks cywilny nakazuje, aby przyczyna wydziedziczenia uprawnionego do zachowku wynikała z treści testamentu (zob. art. 1009 KC). Pamiętajmy również, że podstawy wydziedziczenia nie mogą stanowić sytuacje wynikłe z powodu okoliczności, na które uprawniony nie miał wpływu lub za które nie odpowiada.

 

 

Przebaczenie

 

Spadkodawca nie może wydziedziczyć uprawnionego do zachowku, jeżeli mu przebaczył. Jeżeli w chwili przebaczenia spadkodawca nie miał zdolności do czynności prawnych, przebaczenie jest skuteczne, gdy nastąpiło z dostatecznym rozeznaniem (art. 1010 § 1 i 2 KC).

 

Przebaczenie dokonane przed sporządzeniem testamentu, w którym nastąpiło wydziedziczenie wyłącza możliwość dokonania skutecznego wydziedziczenia. Przebaczenie nie wymaga wówczas żadnej szczególnej formy, mogąc przybrać nawet formę dorozumianą, a jego skutkiem jest zniknięcie przyczyny wydziedziczenia. Spadkodawca w ten sposób rezygnuje z możliwości powołania się w testamencie na jedną z przyczyn wymienionych w art. 1008 KC (zob. wyrok SA w Łodzi z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt I ACa 745/16).

 

Inaczej jest w przypadku, gdy testament został już sporządzony. W razie sporządzenia przez spadkodawcę testamentu zawierającego postanowienie o wydziedziczeniu, przebaczenie może mieć wyłącznie postać odwołania tego testamentu. Przebaczenie w dowolnej formie może nastąpić jedynie na etapie poprzedzającym sporządzenie testamentu (zob. wyrok SO w Krakowie z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt I C 284/12).

 

Zstępni wydziedziczonego

 

Zstępni wydziedziczonego zstępnego są uprawnieni do zachowku, chociażby przeżył on spadkodawcę.

 

Podstawa prawna:
Art. 1008, art. 1009, art. 1010, art. 1011 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 459).

Data: 11.01.2018 10:00
Autor/źródło: Szok Natalia
Kategoria: Prawo, Aplikacje, Studia, Powtórki do egzaminów
Słowa kluczowe: kodeks cywilny, prawo spadkowe, wydziedziczenie, zachowek, testament, przebaczenie, spadek
wydrukuj wyślij znajomemu

WASZE KOMENTARZE

® 2011 - 2018 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.