Załóż bezpłatne konto Zaloguj się Zaloguj się przez Facebooka
Kalendarz studenta: Brak wydarzeń na dziś
Polecamy: Egzaminy wstępne na aplikacje w 2018 roku
Z ostatniej chwili...
Sonda Na którą aplikację się wybierasz?

Kazus: Wykonywanie władzy rodzicielskiej a ulga podatkowa na małoletnie dzieci

5/5 z 2 ocen.
(kliknij w gwiazdkę aby ocenić)

Ulga na małoletnie dzieci przysługuje m.in. tym podatnikom, którzy wykonują władzę rodzicielską. Jakie warunki muszą być spełnione, by organ podatkowy uznał, że rodzicom przysługuje prawo do ulgi prorodzinnej?

Kazus: Wykonywanie władzy rodzicielskiej a ulga podatkowa na małoletnie dzieci

Stan faktyczny

 

Małżeństwo Adama i Iwony zostało rozwiązane przez rozwód 2 stycznia 2013 roku. Z  małżeństwa pochodzi 12 letnia córka – Klaudia. Sąd w wyroku rozwodowym wykonywanie władzy rodzicielskiej nad córką powierzył Iwonie, pozostawiając Adamowi prawo do współdecydowania o ważnych sprawach dziecka. Kosztami utrzymania i wychowania sąd obciążył oboje rodziców i zasądził na rzecz córki alimenty w kwocie po 500,00 zł, które Adam płaci co miesiąc. Od rozwodu  córka mieszka z matką. Ojciec nie ma wyznaczonych wizyt przez sąd. Bardzo rzadko widuje się z córką, średnio jest to ok. 5 weekendów w roku (10 dni), podczas których odwozi córkę do dziadków na wieś. Poza tym utrzymuje z córką jedynie sporadyczny kontakt telefoniczny,średnio 2 krótkie rozmowy na miesiąc, które uważa za wystarczające. Poza regularnym wykonywaniem obowiązku alimentacyjnego, nie zajmuje się córką. Nie interesuje się jej stanem zdrowia, postępami w nauce, nie pojawia się na spotkaniach z rodzicami w szkole, nie uczestniczy w ważnych dla córki wydarzeniach, takich jak uroczyste zakończenie roku czy inne akademie szkolne, zawody pływackie, w których Klaudia bierze udział itp. Nie rozmawia również z Iwoną na temat córki. Klaudia od rozwodu rodziców cały czas mieszka z matką.

 

Składając zeznanie podatkowe za rok 2016 Adam w zeznaniu podatkowym PIT-37 odliczył zwrot połowy ulgi prorodzinnej na córkę. Zdaniem Iwony to niedopuszczalne, gdyż Adam nie wykonuje faktycznie władzy rodzicielskiej i ulga mu nie przysługuje. Z tym stanowiskiem nie zgadza się Adam, twierdząc że skoro regularnie płaci alimenty oraz utrzymuje kontakt z córką, to oznacza, że wykonuje władzę rodzicielską, czyli ustawowa ulga na małoletnie dziecko mu przysługuje tak jak matce Klaudii.

 

Pytanie:

 

Czy Adamowi przysługuje prawo odliczenia połowy kwoty ulgi prorodzinnej?

 

Rozwiązanie

 

Zgodnie  z ogólną zasadą wynikającą z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnikom, jeżeli wykonują władzę rodzicielską, przysługuje ulga na małoletnie dzieci. Podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z art. 27f ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:

  • wykonywał władzę rodzicielską;
  • pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało;
  • sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

Treść art. 27f ust. 6 w powiązaniu z art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3 wskazuje, że odliczenie kwoty określonej w art. 27f ust. 2 przysługuje również podatnikowi, który utrzymywał dzieci pełnoletnie:

  • bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
  • do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. 1b pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej,
  • w związku z wykonywaniem obowiązku alimentacyjnego lub sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej.

Władza rodzicielska – zgodnie z art. 93 § 1 KRO – przysługuje obojgu rodzicom, a – stosownie do art. 97 § 1 tejże ustawy – jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest zobowiązane i uprawnione do jej wykonywania. W konsekwencji, jeżeli w stosunku do danego dziecka (dzieci) obojgu rodzicom przysługuje władza rodzicielska i władza ta jest wykonywana przez obojga rodziców, to każdy z rodziców ma prawo do odliczenia, w granicach przysługującego na dziecko limitu. Kwotę tę rodzice mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. Dotyczy to zarówno rodziców pozostających w związku małżeńskim lub partnerskim, jak i rodziców rozwiedzionych czy będących w separacji.  Porozumienie rodziców co do wysokości dokonywanego odliczenia nie jest jednak wymagane w przypadku, gdy tylko jeden rodzic spełnia warunki określone w art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

 

Wykonywanie władzy rodzicielskiej polega na sprawowaniu faktycznej pieczy nad małoletnim dzieckiem w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój, a w szczególności podejmowanie przez rodzica (rodziców) obowiązków w zakresie zaspokojenia potrzeb fizycznych, edukacyjnych i duchowych dziecka. Wykonywanie władzy rodzicielskiej należy zatem odnieść do konkretnych okoliczności faktycznych, w oparciu o zachowania i konkretną aktywność rodziców wobec dziecka. Ze stanu faktycznego wynika, że Adam  nie wykonuje władzy rodzicielskiej. Od rozwodu rodziców Klaudia mieszka z matką i to ona sprawuje rzeczywistą opiekę i wykonuję władzę rodzicielską nad córką, zajmuje się wychowaniem córki na co dzień i ponosi wszystkie wydatki na jej potrzeby.

 

 

Adam nie ma wyznaczonych wizyt przez sąd, korzysta z nich sporadycznie. Bardzo rzadko widuje się z córką, średnio jest to ok. 5 weekendów w roku (10 dni), które spędzał z nią u swoich rodziców. Można przyjąć, że nie ponosi wtedy pełnych kosztów utrzymania, bo dziecko przebywa w domu u dziadków Z córką utrzymuje sporadyczny kontakt telefoniczny, uważając że jego rozmowy telefoniczne z córką są wystarczające. 
Tym czasem podkreślić trzeba, że warunkiem niezbędnym do zastosowania ulgi na dzieci w stosunku do małoletniego dziecka jest wykonywanie władzy rodzicielskiej (a nie samo jej posiadanie). Nie można utożsamiać pojęcia „wykonywanie władzy rodzicielskiej” z pojęciem „przysługiwanie władzy rodzicielskiej”. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 lipca 2016 r., sygn. akt. II FSK 2378/15, „ (…) dla nabycia prawa do odliczenia ulgi prorodzinnej, konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, to jest posiadanie władzy rodzicielskiej (nawet ograniczonej na podstawie wyroku sądowego) i jej faktyczne wykonywanie w danym roku podatkowym. Czym innym jest bowiem posiadanie władzy a czym innym jej wykonywanie, a to oznacza, że utożsamianie ich na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie znajduje uzasadnienia. W celu nabycia prawa do przedmiotowej ulgi podatnik powinien wykazać zatem, że w danym roku podatkowym wykonywał, a nie tylko posiadał władzę rodzicielską (…).”

 

Utrzymywanie kontaktów z dzieckiem jest prawem i obowiązkiem niezależnym od władzy rodzicielskiej. Również wykonywanie obowiązku alimentacyjnego nie przesądza samo przez się o wykonywaniu władzy rodzicielskiej. W wyroku z dnia 2 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził bowiem, że wykonywanie przez skarżącego ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego nad małoletnią córką nie powoduje zatem nabycia przez niego prawa do odliczenia kwoty, o której mowa w art. 27f ust. 2 u.p.d.o.f., z uwagi na fakt, że obowiązek alimentacyjny jest niezależny od władzy rodzicielskiej, a co za tym idzie spoczywa także na rodzicach, którzy zostali pozbawieni tej władzy.
Z powyższego wynika, że samo posiadanie władzy rodzicielskiej (bez jej faktycznego wykonywania), podobnie jak utrzymywanie sporadycznych kontaktów z dzieckiem czy alimentacja nie wystarcza do zastosowania przedmiotowego odliczenia (zob. np. wyrok WSA w Opolu z dnia 22 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Op 510/15, wyrok WSA w Lublinie z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 606/15). Tym samym Adamowi nie przysługuje prawo odliczenia od podatku kwoty ulgi na małoletnie dziecko.

 

Podstawa prawna:

 

Art. 56, art. 93, art. 97, art. 113 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r., poz. 682, ze  zm.).
Art. 6, art. 27f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032, ze zm.).

wydrukuj wyślij znajomemu

WASZE KOMENTARZE

® 2011 - 2017 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.