Załóż bezpłatne konto Zaloguj się Zaloguj się przez Facebooka
Kalendarz studenta: Brak wydarzeń na dziś
Polecamy: Kolejne zmiany w prawie karnym
Z ostatniej chwili...
Sonda Na którą aplikację się wybierasz?

Prawo cywilne: Potrącenie w pytaniach i odpowiedziach

0/5 z 0 ocen.
(kliknij w gwiazdkę aby ocenić)

Dzisiejsze opracowanie poświęcamy zagadnieniom prawa cywilnego materialnego związanymi z instytucją potrącenia. Polecamy je wszystkim przygotowującym się do egzaminu z prawa cywilnego.

Prawo cywilne: Potrącenie w pytaniach i odpowiedziach

Kiedy możliwe jest potrącenie?

 

Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Aby mogło dojść do potrącenia muszą być spełnione łącznie cztery przesłanki: wzajemność wierzytelności, jednorodzajowość świadczeń, wymagalność wierzytelności i zaskarżalność wierzytelności. Przy czym w zakresie przesłanki wymagalności, przesłanka ta odnosi się jedynie do wierzytelności przysługującej wierzycielowi składającemu oświadczenie woli o potrąceniu i należy ją utożsamiać z terminem spełnienia świadczenia (zob. wyrok SA w Białymstoku z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I ACa 885/15).

 

Jaki jest skutek potrącenia?

 

Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.

 

W jaki sposób dokonywa się potracenia?

 

Potrącenia dokonywa się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Oświadczenie ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe. Oświadczenie o potrąceniu ma materialnoprawny charakter (zob. wyrok SA w Katowicach z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt V ACa 660/15).

 

Jaka jest różnica pomiędzy oświadczeniem o potrąceniu a zarzutem potrącenia?

 

Oświadczenie o potrąceniu, o którym mowa w art. 499 KC, jest czynnością materialnoprawną, powodującą - w razie wystąpienia przesłanek określonych w art. 498 § 1 KC - odpowiednie umorzenie wzajemnych wierzytelności (art. 498 § 2 KC), natomiast zarzut potrącenia jest czynnością procesową, polegającą na żądaniu oddalenia powództwa w całości lub w części z powołaniem się na okoliczność, że roszczenie objęte żądaniem pozwu wygasło wskutek potrącenia. Oświadczenie o potrąceniu stanowi zatem materialnoprawną podstawę procesowego zarzutu potrącenia. Do dokonania potrącenia może dojść zarówno w ramach postępowania sądowego, jak i poza nim; w trakcie postępowania sądowego uprawniony może połączyć złożenie oświadczenia woli o potrąceniu z podniesieniem zarzutu potrącenia. Jako czynność procesowa, polegająca na powołaniu się na fakt dokonania potrącenia i wynikające z niego skutki prawne, zarzut potrącenia podlega rygorom określonym w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (zob. wyrok SA w Warszawie z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt I ACa 1067/15).

 

 

Czy możliwe jest automatyczne potrącenie długu z wierzytelnością?

 

Do potrącenia długu z wierzytelnością nie dochodzi automatycznie przez to, że istnieją dwie wzajemne wierzytelności nadające się do potrącenia, ale konieczne jest oświadczenie, że korzysta się z prawa potrącenia (wyrok SA w Białymstoku z dnia 24 lutego 2016 r., sygn. akt I ACa 967/15).

 

Co w sytuacji, gdy przedmiotem potrącenia są wierzytelności, których miejsca spełnienia świadczeń są różne?

 

Jeżeli przedmiotem potrącenia są wierzytelności, których miejsca spełnienia świadczeń są różne, strona korzystająca z możności potrącenia obowiązana jest uiścić drugiej stronie sumę potrzebną do pokrycia wynikającego dla niej uszczerbku.

 

Czy odroczenie wykonania zobowiązania udzielone przez sąd albo bezpłatnie przez wierzyciela wyłącza potrącenie?

 

Odroczenie wykonania zobowiązania udzielone przez sąd albo bezpłatnie przez wierzyciela nie wyłącza potrącenia.

 

Czy wierzytelność przedawniona może być potrącona?

 

Wierzytelność przedawniona może być potrącona, jeżeli w chwili, gdy potrącenie stało się możliwe, przedawnienie jeszcze nie nastąpiło.

 

Czy zajęcie wierzytelności przez osobę trzecią wyłącza umorzenie tej wierzytelności przez potrącenie?

 

Zajęcie wierzytelności przez osobę trzecią wyłącza umorzenie tej wierzytelności przez potrącenie tylko wtedy, gdy dłużnik stał się wierzycielem swego wierzyciela dopiero po dokonaniu zajęcia albo gdy jego wierzytelność stała się wymagalna po tej chwili, a przy tym dopiero później aniżeli wierzytelność zajęta.

 

Jakie wierzytelności nie mogą być umorzone przez potrącenie?

 

Nie mogą być umorzone przez potrącenie:

  • wierzytelności nieulegające zajęciu;
  • wierzytelności o dostarczenie środków utrzymania;
  • wierzytelności wynikające z czynów niedozwolonych;
  • wierzytelności, co do których potrącenie jest wyłączone przez przepisy szczególne.

 

Podstawa prawna:

 

Art. 498, art. 499, art. 500, art. 501, art. 502, art. 503, art. 504, art. 505 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. -  Kodeks cywilny (Dz.U.2016.380).

Data: 11.01.2017 10:00
Autor/źródło: Szok Natalia
Kategoria: Prawo, Aplikacje, Studia, Powtórki do egzaminów
Słowa kluczowe: prawo cywilne, potrącenie, wierzytelność, dług
wydrukuj wyślij znajomemu

WASZE KOMENTARZE

® 2011 - 2017 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.