Załóż bezpłatne konto Zaloguj się Zaloguj się przez Facebooka
Kalendarz studenta: Brak wydarzeń na dziś
Polecamy: Nowe zasady dojścia do zawodu sędziego już od stycznia 2018 roku?
Z ostatniej chwili...
Sonda Na którą aplikację się wybierasz?

Prawo rodzinne i opiekuńcze: Wpływ zmiany ustroju majątkowego na ustawowe prawa i obowiązki małżonków

5/5 z 3 ocen.
(kliknij w gwiazdkę aby ocenić)

Dzisiejsze opracowanie poświęcany prawu rodzinnemu i opiekuńczemu i zagadnieniu ustawowych praw i obowiązków małżonków. Odpowiemy również na pytanie, czy zmiana ustroju majątkowego wywiera wpływ na ustawowe prawa i obowiązki małżonków.

Prawo rodzinne i opiekuńcze: Wpływ zmiany ustroju majątkowego na ustawowe prawa i obowiązki małżonków

Uwagi ogólne

 

Kodeks rodzinny i opiekuńczy w dziale II tytułu I określa prawa i obowiązki małżonków. Przepisy KRO wyrażają zasadę równości praw i obowiązków. Zgodnie z regulacja art. 23 zdanie pierwsze KRO małżonkowie mają równe prawa i obowiązki w małżeństwie.

 

Obowiązki małżonków

 

Małżonkowie są przede wszystkim obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Jak wynika z powyższego, obowiązek wzajemnej pomocy między małżonkami nie ma charakteru jedynie moralnego ale normatywny. Oboje małżonkowie obowiązani są także, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym. Jeżeli jeden z małżonków pozostających we wspólnym pożyciu nie spełnia ciążącego na nim obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, sąd może nakazać, ażeby wynagrodzenie za pracę albo inne należności przypadające temu małżonkowi były w całości lub w części wypłacane do rąk drugiego małżonka. Nakaz, o którym mowa wyżej, zachowuje moc mimo ustania po jego wydaniu wspólnego pożycia małżonków. Sąd może jednak na wniosek każdego z małżonków nakaz ten zmienić albo uchylić.

 

W przypadku istotnych spraw rodziny małżonkowie rozstrzygają o nich wspólnie. Dopiero w braku porozumienia każdy z nich może zwrócić się o rozstrzygnięcie do sądu.

 

Przepisy KRO konstytuują również obowiązek ponoszenia odpowiedzialności za zobowiązania zaciągnięte w celu zaspokojenia potrzeb rodziny. W świetle art. 30 § 1 – 3 KRO oboje małżonkowie są odpowiedzialni solidarnie za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z nich w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny. Z ważnych powodów sąd może na żądanie jednego z małżonków postanowić, że za powyższe zobowiązania odpowiedzialny jest tylko ten małżonek, który je zaciągnął. Postanowienie to może być uchylone w razie zmiany okoliczności. Względem osób trzecich wyłączenie odpowiedzialności solidarnej jest natomiast skuteczne, jeżeli było im wiadome.

 

 

Prawa małżonków

 

W razie przemijającej przeszkody, która dotyczy jednego z małżonków pozostających we wspólnym pożyciu, drugi małżonek może za niego działać w sprawach zwykłego zarządu, w szczególności może bez pełnomocnictwa pobierać przypadające należności, chyba że sprzeciwia się temu małżonek, którego przeszkoda dotyczy. Względem osób trzecich sprzeciw jest skuteczny, jeżeli był im wiadomy.

 

W ramach praw najistotniejszych dla funkcjonowania rodziny wymienia się również praw do mieszkania oraz przedmiotów wyposażenia domowego. W art. 28(1) KRO wskazano, że jeżeli prawo do mieszkania przysługuje jednemu małżonkowi, drugi małżonek jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w celu zaspokojenia potrzeb rodziny. Powyższe stosuje się odpowiednio do przedmiotów urządzenia domowego.

 

Kwestię nazwiska małżonków reguluje art. 25 KRO. O nazwisku, które każdy z małżonków będzie nosił po zawarciu małżeństwa, decyduje jego oświadczenie złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Oświadczenie może być złożone bezpośrednio po zawarciu małżeństwa albo przed sporządzeniem przez kierownika urzędu stanu cywilnego zaświadczenia stwierdzającego brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa. Małżonkowie mogą nosić wspólne nazwisko będące dotychczasowym nazwiskiem jednego z nich. Każdy z małżonków może również zachować swoje dotychczasowe nazwisko albo połączyć z nim dotychczasowe nazwisko drugiego małżonka. Nazwisko utworzone w wyniku połączenia nie może składać się z więcej niż dwóch członów. W razie niezłożenia oświadczenia w sprawie nazwiska, każdy z małżonków zachowuje swoje dotychczasowe nazwisko.

 

Wpływ zmiany ustroju majątkowego (wyłączenie wspólności majątkowej małżeńskiej i ustanowienie rozdzielności majątkowej) na ustawowe prawa i obowiązki małżonków

 

Małżonkowie (przyszli małżonkowie) mogą ukształtować ustrój majątkowy według innych zasad niż przewidziane przepisami o wspólności ustawowej. Mogą więc zawrzeć umowę o wyłączeniu wspólności majątkowej małżeńskiej i ustanowieniu rozdzielności majątkowej, i nie są przy tym istotne przesłanki, jakimi się kierowali. W następstwie zawarcia przedmiotowej umowy następuje eliminacja ustroju wspólności ustawowej. Celem umowy majątkowej jest ustalenie zasad, według których kształtować się mają wzajemne stosunki majątkowe małżonków na przyszłość (w odniesieniu do majątku nabytego w okresie wspólności ustawowej współwłasność łączna przekształca się we współwłasność ułamkową). Podkreślić należy, że zawarcie takiej umowy nie powoduje żadnych przesunięć majątkowych, nie przysparza ona żadnemu z małżonków jakichkolwiek korzyści majątkowych. Należy przy tym pamiętać, że z chwilą zawarcia małżeństwa, niezależnie od łączącego małżonków ustroju majątkowego powstaje obowiązek: przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny (art. 27 KRO), uprawnienie do reprezentacji małżonka (art. 29 KRO) oraz uprawnienie do zaciągania zobowiązań służących zaspokajaniu potrzeb rodziny (art. 28 KRO) oraz obowiązek ponoszenia odpowiedzialności z tego tytułu. Skoro małżonkowie mają obowiązek wspólnego pożycia oraz przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny, którą założyli, to zmiana ustroju majątkowego w formie zawartej przez małżonków umowy nie powinna nic zmieniać w zakresie praw i obowiązków małżonków, wynikających z przepisów KRO (zob. wyrok SA w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2016 r., III AUa 1730/15; wyrok SA w Szczecinie z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt I ACa 785/13).

 

Podstawa prawna:
Art. 23, art. 24, art. 25, art. 27, art. 28, art. 28(1), art. 29, art. 30 ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U.2015.2082).

Data: 22.12.2016 09:00
Autor/źródło: Szok Natalia
Kategoria: Prawo, Aplikacje, Studia, Powtórki do egzaminów
Słowa kluczowe: prawo rodzinne i opiekuńcze, ustrój majątkowy małżonków, prawa małżonków, obowiązki małżonków
wydrukuj wyślij znajomemu

WASZE KOMENTARZE

® 2011 - 2017 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.