Załóż bezpłatne konto Zaloguj się Zaloguj się przez Facebooka
Kalendarz studenta: Brak wydarzeń na dziś
Polecamy: Ministerstwo Sprawiedliwości podało wstępne wyniki egzaminów na aplikacje prawnicze
Z ostatniej chwili...
Sonda Na którą aplikację się wybierasz?

Postępowanie w sprawach o wykroczenia w pytaniach i odpowiedziach

5/5 z 1 ocen.
(kliknij w gwiazdkę aby ocenić)

Kontynuujemy prezentowanie materiałów pomocnych w przygotowaniu do egzaminów i kolokwiów. Dzisiejsze „Pytania i odpowiedzi” poświęciliśmy zagadnieniom postępowania w sprawach o wykroczenia.

Postępowanie w sprawach o wykroczenia w pytaniach i odpowiedziach

Wskaż rodzaje postępowań sądowych w sprawach o wykroczeniach

 

Orzekanie następuje w postępowaniu:

  • zwyczajnym;
  • przyspieszonym;
  • nakazowym.

 

Kto jest obwinionym w postępowaniu w sprawach o wykroczenia?

 

Obwinionym jest osoba, przeciwko której wniesiono wniosek o ukaranie w sprawie o wykroczenie.

 

Kiedy obwiniony musi mieć obrońcę przed sądem?

 

W postępowaniu w sprawie o wykroczenia obwiniony musi mieć obrońcę przed sądem, jeżeli:

  • jest głuchy, niemy lub niewidomy;
  • zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności (w tym wypadku obowiązek korzystania z pomocy obrońcy ustaje, jeżeli sąd uznaje za uzasadnioną opinię biegłego psychiatry, że czyn obwinionego nie został popełniony w warunkach wyłączenia lub znacznego ograniczenia zdolności rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem i że stan psychiczny obwinionego pozwala na udział w postępowaniu i prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny - sąd zwalnia wówczas obrońcę z jego obowiązków).

 

 

 

W orzecznictwie wskazuje się, że wątpliwości co do poczytalności sprawcy muszą być realne i uprawdopodobnione przez dowody, wskazujące np., że obwiniony chorował psychiatrycznie lub leczył się z tego powodu (wyrok SN z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV KK 22/11). Co więcej, uzasadnione wątpliwości co do poczytalności obwinionego w czasie popełnienia wykroczenia uniemożliwiają rozpoznanie sprawy w postępowaniu nakazowym. W takiej sytuacji sprawa podlega skierowaniu na rozprawę, zaś obwinionemu należy wyznaczyć obrońcę z urzędu i poddać go badaniu przez biegłego psychiatrę (zob. wyrok SN z dnia  16 lipca 2013 r., sygn. akt III KK 193/13).

 

Powracając do przypadków, w których obwiniony musi mieć obrońcę przed sądem podkreślić należy, że w wypadkach, o których mowa wyżej, udział obrońcy w rozprawie jest obowiązkowy, a w posiedzeniu, jeżeli ustawa tak stanowi. Jeżeli obwiniony nie ma obrońcy z wyboru, wyznacza mu się obrońcę z urzędu.

 

Kto jest pokrzywdzonym  w postępowaniu w sprawach o wykroczenia?

 

Pokrzywdzonym jest ten, czyje dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez wykroczenie.

 

Wskaż rodzaje rozstrzygnięć w postępowaniu w sprawach o wykroczenia

 

Rozstrzygnięcia zapadają w postaci orzeczeń, zarządzeń albo mandatów karnych. Orzeczenie wydaje się w formie wyroku lub postanowienia. Postanowieniem rozstrzyga się, gdy ustawa nie wymaga wydania wyroku.

 

Kiedy sąd może wydać wyrok nakazowy w sprawach o wykroczenia?

 

Sąd na posiedzeniu może wydać wyrok nakazowy w sprawach o wykroczenia, w których wystarczające jest wymierzenie nagany, grzywny albo kary ograniczenia wolności. Sąd orzeka bez udziału stron.

 

Orzekanie w postępowaniu nakazowym może nastąpić, jeżeli okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości. Wydając wyrok nakazowy, sąd uznaje za ujawnione dowody dołączone do wniosku o ukaranie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że brak owych wątpliwości oznacza, że nie ma ich zarówno odnośnie do sprawstwa danego czynu, jak i winy obwinionego, z uwzględnieniem zarówno jego wyjaśnień, jak i innych dowodów przeprowadzonych w toku czynności wyjaśniających (zob. wyrok SN z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt II KK 370/15).

 

Wyrokiem nakazowym można orzec również środek karny.

 

Postępowanie nakazowe jest niedopuszczalne, jeżeli obwiniony (art. 93 § 4 w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 i 2):

  • jest głuchy, niemy lub niewidomy;
  • zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności.

 

Zgodnie z dyrektywami wynikającymi z treści przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia  orzekanie w postępowaniu nakazowym jest dopuszczalne wtedy, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości oraz nie zachodzą sytuacje wymienione w art. 21 § 1 Kodeksu, powodujące obligatoryjną obronę. Jedną z nich jest wystąpienie uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności obwinionego (art. 21 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia). Do naruszenia przepisów art. 93 § 4 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia  dochodzi zarówno wtedy, gdy sąd orzekł w postępowaniu nakazowym, pomimo wątpliwości co do poczytalności obwinionego, jak i wtedy, gdy wprawdzie nie powziął takich wątpliwości, ale w świetle materiałów zgromadzonych w aktach sprawy istniały obiektywne przesłanki do powstania takich wątpliwości, nakładające obowiązek ich wyjaśnienia (zob. wyrok SN z dnia 29 lipca 2015 r., sygn. akt III KK 223/15; wyrok SN z dnia 30 marca 2015 r., sygn. akt II KK 77/15).

 

Podstawa prawna:
Art. 2, art. 20, art. 21, art. 25, art. 93 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia(Dz.U.2013.395).

 

Przeczytałeś artykuł? Sprawdź się! A, B czy C?

 

Pytanie:
W świetle przepisów  Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia:
a)    wyrokiem nakazowym nie można orzec środka karnego
b)    orzekanie w postępowaniu nakazowym nie jest dopuszczalne, gdy wystąpią uzasadnione wątpliwości co do poczytalności obwinionego
c)    gdy zachodzą sytuacje wymienione w art. 21 § 1 Kodeksu (powodujące obligatoryjną obronę) postępowanie nakazowe jest dopuszczalne.

wydrukuj wyślij znajomemu

WASZE KOMENTARZE

® 2011 - 2017 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.