Załóż bezpłatne konto Zaloguj się Zaloguj się przez Facebooka
Kalendarz studenta: Brak wydarzeń na dziś
Polecamy: Kazus: Forma umowy spółki jawnej, gdy przedmiotem wkładu jest nieruchomość
Z ostatniej chwili...
Sonda Na którą aplikację się wybierasz?

Prawo cywilne: Miejsce zamieszkania

5/5 z 2 ocen.
(kliknij w gwiazdkę aby ocenić)

Przedmiotem dzisiejszego opracowania uczyniliśmy problematykę miejsca zamieszkania. Przepisy Kodeksu cywilnego regulują tę kwestię w artykułach 25 – 28. Poniższa praca odwołuje się nie tylko do samych regulacji zawartych w powyższych przepisach, ale także do stanowiska wyrażanego w judykaturze.

Prawo cywilne: Miejsce zamieszkania

Miejsce zamieszkania osoby fizycznej

 

Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O miejscu zamieszkania decydują występujące łącznie dwie przesłanki faktyczne: przebywanie w znaczeniu fizycznym w określonej miejscowości (corpus, tj. czynnik zewnętrzny) i zamiar stałego pobytu (animus, tj. czynnik wewnętrzny). Jeśli jedna z tych przesłanek nie jest spełniona, powoduje to utratę miejsca zamieszkania. Zamiar stałego pobytu może przejawiać się poprzez zlokalizowanie w danej miejscowości tzw. stałego ogniska domowego, co oznacza m.in. zakup domu, czy mieszkania. O miejscu zamieszkania nie przesądza wyłącznie samo zatrudnienie w danej miejscowości. Przy ustalaniu zamiaru stałego pobytu chodzi nie tylko o związki natury ekonomicznej, ale też emocjonalnej, czy rodzinnej. Faktyczne przebywanie w danej miejscowości nie może być rozumiane jedynie, jako pobyt wymuszony koniecznością wykonywania w niej swych obowiązków pracowniczych czy zarobkowych, ale musi mieć ono jednocześnie cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Przebywanie w miejscowości bowiem musi wiązać się ze skupieniem w niej życiowej aktywności, związanej nie tylko z pracą, ale również z rodziną (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt II OSK 2172/14).

 

Instytucja zameldowania a miejsce zamieszkania

 

Instytucja zameldowania ma charakter wyłącznie ewidencyjno-porządkowy. Nie można utożsamiać miejsca zamieszkania z miejscem zameldowania na pobyt stały, gdyż z czynnością zameldowania nie wiąże się nabycie jakichkolwiek praw bądź obowiązków (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Po 137/14). Niemniej zameldowanie, będące kategorią prawa administracyjnego, chociaż nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego, niejednokrotnie stanowić będzie cenną wskazówkę przy ocenie istnienia przesłanek określonych w art. 25 KC (zob. wyrok WSA w Opolu z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt I SA/Op 183/12).  Co więcej, zameldowanie czyni prawdopodobnym przypuszczenie, że w miejscowości zameldowania osoba fizyczna ma także miejsce zamieszkania (zob. wyrok WSA w Opolu z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I CA/Op 44/16).

 

 

Elementy prawnej konstrukcji zamieszkania

 

Zamieszkanie jest prawną kwalifikacją określonego stosunku danej osoby do miejsca. Na prawną konstrukcję zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w określonej miejscowości oraz zamiar stałego pobytu. O stałości pobytu na określonym terytorium decyduje przede wszystkim takie przebywanie, które ma na celu założenie tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów, chodzi zatem o aktualne centrum życiowej działalności człowieka. Przez pojęcie "zamiar" należy rozumieć nie wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestawać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby (zob. wyrok SA w Białymstoku z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt III AUa 1529/11). Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli (nie jest czynnością prawną). Wystarczy więc, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby, polegającego na ześrodkowaniu swojej aktywności życiowej w określonej miejscowości (zob. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 24 lipca 2012 r., sygn. akt I OW 89/12).

 

Miejsce zamieszkania dziecka

 

Miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy.

 

Miejsce zamieszkania osoby pozostającej pod opieką

 

Miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna.


Zasada jednego miejsca zamieszkania

 

W art. 28 KC wyrażono zasadę, że można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Znajdzie ona zastosowanie zwłaszcza w sytuacji bardziej skomplikowanych stanów faktycznych, wynikających z powiązania poszczególnych sfer ludzkiej działalności z różnymi miejscowościami. Jak już wyżej wspominano, określając wzajemny stosunek pojęć zamieszkania i zameldowania, trzeba stwierdzić, że zameldowanie czyni prawdopodobnym przypuszczenie, że w miejscowości zameldowania osoba fizyczna ma także miejsce zamieszkania. Chociaż nie można jednak przyjąć, że zameldowanie w określonej miejscowości rozstrzyga o miejscu zamieszkania. W przypadku bardziej skomplikowanych stanów faktycznych, wynikających z powiązania poszczególnych sfer ludzkiej działalności z różnymi miejscowościami, postuluje się - w imię realizacji zasady jednego miejsca zamieszkania, przyjętej w art. 28 KC - wskazanie jako miejsca zamieszkania tej miejscowości, z którą dana osoba jest najściślej związana, uwzględniając w ramach dokonywanej oceny całokształt okoliczności konkretnego przypadku, nie wyłączając adresu zameldowania (zob. wyrok WSA w Opolu z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I CA/Op 44/16).

 

Podstawa prawna:
Art. 25, art. 26, art. 27, art. 28 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U.2016.380).

 

Przeczytałeś artykuł? Sprawdź się! A, B czy C?

 

Pytanie: W świetle przepisów Kodeksu cywilnego:
A.    można mieć więcej niż jedno miejsce zamieszkania
B.    na prawną konstrukcję zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w określonej miejscowości oraz zamiar stałego pobytu
C.    Wyrażenie zamiaru stałego pobytu wymaga złożenia oświadczenia woli (jest czynnością prawną)

Data: 15.11.2016 08:12
Autor/źródło: Szok Natalia
Kategoria: Prawo, Aplikacje, Studia, Powtórki do egzaminów
Słowa kluczowe: kodeks cywilny, prawo cywilne, miejsce zamieszania, instytucja zameldowania a miejsce zamieszkania
wydrukuj wyślij znajomemu

WASZE KOMENTARZE

® 2011 - 2017 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.