Załóż bezpłatne konto Zaloguj się Zaloguj się przez Facebooka
Kalendarz studenta: Brak wydarzeń na dziś
Polecamy: Ogłoszono o wolnych stanowiskach w sądach powszechnych
Z ostatniej chwili...
Sonda Na którą aplikację się wybierasz?

Prawo cywilne: Posiadanie w pigułce

5/5 z 7 ocen.
(kliknij w gwiazdkę aby ocenić)

Tym razem przedmiotem naszych opracowań „w pigułce” uczyniliśmy instytucję prawa rzeczowego, jaką jest posiadanie. Będzie ono przydatne szczególnie studentom, którzy odbywają w ramach studiów prawniczych kurs prawa rzeczowego.

Prawo cywilne: Posiadanie w pigułce

Posiadacz samoistny a posiadacz zależny

 

Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (czyli posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (czyli posiadacz zależny). Co więcej, domniemywa się, że ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym. Istotne jest to, że posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne. Posiadanie należy odróżnić od dzierżenia. Dzierżycielem jest ten, kto rzeczą faktycznie włada za kogo innego. Dzierżenie jest najczęściej następstwem istniejącego między posiadaczem a dzierżycielem rzeczy stosunku prawnego, z tym że istnienie takiego stosunku nie jest konieczną przesłanką dzierżenia. Zatem dzierżycielem może być także osoba prowadząca cudzą sprawę bez zlecenia, ze skutkami określonymi w dalszych przepisach kodeksu cywilnego (art. 752-757), jak i osoba władająca rzeczą wbrew woli posiadacza. Artykuł 338 k.c. uzależnia bowiem kwalifikację władztwa jako dzierżenia jedynie od tego, czy władztwo to jest wykonywane z wolą władania za kogo innego. Dopuszcza się także możliwość przekształcenia posiadania w dzierżenie w wypadku gdy posiadacz zmieni zamiar władania rzeczą czy to wskutek porozumienia z posiadaczem, czy też wbrew jego woli (zob. wyrok SA w Katowicach  z dnia  25 kwietnia 2013  r., V ACa 67/13).

 

Środki ochrony posiadania

 

Wskazuje się, że nie wolno naruszać samowolnie posiadania, chociażby posiadacz był w złej wierze. Dlatego też posiadacz może zastosować obronę konieczną, ażeby odeprzeć samowolne naruszenie posiadania. Posiadacz nieruchomości może niezwłocznie po samowolnym naruszeniu posiadania przywrócić własnym działaniem stan poprzedni, ale nie wolno mu stosować przy tym przemocy względem osób. Posiadacz rzeczy ruchomej, jeżeli grozi mu niebezpieczeństwo niepowetowanej szkody, może natychmiast po samowolnym pozbawieniu go posiadania zastosować niezbędną samopomoc w celu przywrócenia stanu poprzedniego. Przepisy Kodeksu cywilnego przyznają posiadaczowi także środki ochrony posesoryjnej. Przeciwko temu, kto samowolnie naruszył posiadanie, jak również przeciwko temu, na czyją korzyść naruszenie nastąpiło, przysługuje posiadaczowi roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń. Roszczenie to nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym, chyba że prawomocne orzeczenie sądu lub innego powołanego do rozpoznawania spraw tego rodzaju organu państwowego stwierdziło, że stan posiadania powstały na skutek naruszenia jest zgodny z prawem. Niemniej roszczenie wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia.

 

Uwaga! Roszczenie o ochronę posiadania nie przysługuje w stosunkach pomiędzy współposiadaczami tej samej rzeczy, jeżeli nie da się ustalić zakresu współposiadania.

 

Posiadaczowi nieruchomości przysługuje także roszczenie o wstrzymanie budowy, jeżeli budowa mogłaby naruszyć jego posiadanie albo grozić wyrządzeniem mu szkody. Roszczenie to może być dochodzone przed rozpoczęciem budowy i wygasa ono, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu miesiąca od rozpoczęcia budowy.

 

Przeniesienie posiadania

 

Przeniesienie posiadania następuje przez wydanie rzeczy. Co więcej, wydanie dokumentów, które umożliwiają rozporządzanie rzeczą, jak również wydanie środków, które dają faktyczną władzę nad rzeczą, jest jednoznaczne z wydaniem samej rzeczy.

 

 

Przeniesienie posiadania samoistnego może nastąpić także w ten sposób, że dotychczasowy posiadacz samoistny zachowa rzecz w swoim władaniu jako posiadacz zależny albo jako dzierżyciel na podstawie stosunku prawnego, który strony jednocześnie ustalą. Pamiętajmy, że jeżeli rzecz znajduje się w posiadaniu zależnym albo w dzierżeniu osoby trzeciej, przeniesienie posiadania samoistnego następuje przez umowę między stronami i przez zawiadomienie posiadacza zależnego albo dzierżyciela. Przeniesienie posiadania samoistnego na posiadacza zależnego albo na dzierżyciela następuje na mocy samej umowy między stronami. Jak wynika z powyższego, unormowane w art. 349-351 KC sposoby przeniesienia posiadania samoistnego mają zastosowanie w sytuacjach, w których wydanie rzeczy byłoby w istocie zbędne i stanowiło jedynie niepotrzebną komplikację prowadzącą w gruncie rzeczy do stanu takiego, jaki istniał poprzednio (zob. postanowienie  SN z dnia  15 stycznia 2010  r., I CSK 355/09).

 

Podstawa prawna:
Art. 336, art. 337, art. 338, art. 342, art. 343, art. 344, art. 346, art. 347, art. 348, art. 349, art. 350, art. 351 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U.2014.121).

Data: 22.03.2016 10:10
Autor/źródło: Szok Natalia
Kategoria: Prawo, Studia, Powtórki do egzaminów
Słowa kluczowe: prawo rzeczowe, prawo cywilne, szybka powtórka, posiadanie
wydrukuj

WASZE KOMENTARZE

® 2011 - 2020 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.