Załóż bezpłatne konto Zaloguj się Zaloguj się przez Facebooka
Kalendarz studenta: Brak wydarzeń na dziś
Polecamy: Usunięcie tych ciąż będzie karane więzieniem. Szczegóły tzw. kompromisu Prezydenta Dudy
Z ostatniej chwili...
Sonda Na którą aplikację się wybierasz?

Powtórka z KPK: Oskarżony a podejrzany w postępowaniu karnym

4.6/5 z 23 ocen.
(kliknij w gwiazdkę aby ocenić)

Dzisiejsza powtórka, będzie dotyczyła kwestii związanych ze stronami postępowania karnego jakimi są podejrzany i oskarżony, w świetle regulacji kodeksu postępowania karnego. Zagadnienie cieszy się dużą popularnością w kontekście ilości pytań na egzaminach wstępnych na aplikację prawnicze, co przemawia za usystematyzowaniem wiedzy z tego tematu. Poruszoną problematykę w niniejszym artykule normują przepisy rozdziału 8 k.p.k., zatytułowanego ,,Oskarżony”.

Powtórka z KPK: Oskarżony a podejrzany w postępowaniu karnym

Pojęcia

 

Na przedpolu rozważań na temat uprawnień i obowiązków podejrzanego i oskarżonego, należy przedstawić definicję wskazanych podmiotów uczestniczących w postępowaniu karnym.

 

Osobę oskarżonego definiuje przepis art. 71 § 1 k.p.k., gdzie za podejrzanego uważa się osobę, co do której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów albo której, bez wydania takiego postanowienia, postawiono zarzut w związku z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego.

 

 

Oskarżonym w rozumieniu przepisów kodeksu zgodnie z art. 71 § 2 k.p.k., jest osoba, przeciwko której wniesiono oskarżenie do sądu, a także osoba, co do której prokurator złożył wniosek o warunkowe umorzenie postępowania.

 

Należy wskazać, że jeśli w k.p.k. używa się w znaczeniu ogólnym określenia ,,oskarżony” odpowiednio stosuje się te przepisy także do podejrzanego.

 

Powtórz sPrawnie, skutecznie i przyjemnie zagadnienia z Kodeksu postępowania karnego zaloguj się lub zarejestruj »

P.S. Podobno: " Po pierwsze - uczyć się, po drugie - uczyć się i po trzecie - uczyć się."

 

Uprawnienia oskarżonego

 

Podstawowym uprawnieniem oskarżonego w postępowaniu karnym jest brak obowiązku dowodzenia swojej niewinności oraz dostarczania dowodów na swoją niekorzyść.

 

Ponadto, zgodnie z art. 73 § 1 k.p.k. oskarżony, który jest tymczasowo aresztowany ma prawo do porozumiewania się ze swoim obrońcą podczas nieobecności innych osób oraz korespondencyjnie. Uprawnienie to posiada dwa wyjątki, które nie mogą być utrzymywane ani dokonane po upływie 14 dni od dnia tymczasowego aresztowania podejrzanego. Pierwszy zakłada udział prokuratora, udzielającego zezwolenia na porozumiewanie się lub osoby przez niego upoważnionej, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, jeżeli wymaga tego dobro postępowania przygotowawczego w kontaktach oskarżonego ze swoim obrońcą. Wskazać należy także zastrzeżenie kontroli korespondencji podejrzanego z obrońcą przez prokuratora, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdy wymaga tego dobro postępowania przygotowawczego.

 

Oskarżony nie władający w wystarczającym stopniu językiem polskim

 

Kolejną prerogatywę oskarżonego przewiduje art. 72 k.p.k., gdzie uregulowane zostało prawo do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, jeśli oskarżony nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim. Ponadto, na wniosek oskarżonego lub jego obrońcy, należy wezwać tłumacza także w celu porozumienia się oskarżonego z obrońcą w związku z czynnością, do udziału w której oskarżony jest uprawniony.

 

Ponadto oskarżonemu, który nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim doręcza się wraz z tłumaczeniem: postanowienie o przedstawieniu, uzupełnieniu lub zmianie zarzutów, akt oskarżenia oraz orzeczenie podlegające zaskarżeniu lub kończące postępowanie. Za zgodą oskarżonego można poprzestać na ogłoszeniu przetłumaczonego orzeczenia kończącego postępowanie, jeżeli nie podlega ono zaskarżeniu.

 

Obowiązki oskarżonego

 

Zgodnie z art. 74 § 2 k.p.k. oskarżony jest obowiązany poddać się:

  1. oględzinom zewnętrznym ciała oraz innym badaniom niepołączonym z naruszeniem integralności ciała; wolno także od oskarżonego pobrać odciski, fotografować go oraz okazać w celach rozpoznawczych innym osobom,
  2. badaniom psychologicznym i psychiatrycznym oraz badaniom połączonym z dokonaniem zabiegów na jego ciele, z wyjątkiem chirurgicznych, pod warunkiem że dokonywane są przez uprawnionego do tego pracownika służby zdrowia z zachowaniem wskazań wiedzy lekarskiej i nie zagrażają zdrowiu oskarżonego, jeżeli przeprowadzenie tych badań jest nieodzowne; w szczególności oskarżony jest obowiązany przy zachowaniu tych warunków poddać się pobraniu krwi, włosów lub wydzielin organizmu, z zastrzeżeniem pkt 3,
  3. pobraniu przez funkcjonariusza Policji wymazu ze śluzówki policzków, jeżeli jest to nieodzowne i nie zachodzi obawa, że zagrażałoby to zdrowiu oskarżonego lub innych osób.

 

Dodatkowo oskarżony jest obowiązany zawiadamiać organ prowadzący postępowanie o każdej zmianie swojego miejsca zamieszkania lub pobytu trwającego dłużej niż 7 dni, w tym także z powodu pozbawienia wolności w innej sprawie, a jeżeli pozostaje na wolności, jest obowiązany oprócz tego stawić się na każde wezwanie w toku postępowania karnego, o czym powinien zostać uprzedzony przy pierwszym przesłuchaniu. W przypadku nieusprawiedliwionego niestawiennictwa oskarżony może zostać zatrzymany i sprowadzony przymusowo.

 

Przedstawiciel ustawowy oskarżonego

 

 

Trzeba pamiętać, że według art. 76 k.p.k., gdy oskarżony jest nieletni lub ubezwłasnowolniony, jego przedstawiciel ustawowy lub osoba, pod której pieczą oskarżony pozostaje, może podejmować na jego korzyść wszelkie czynności procesowe, a przede wszystkim wnosić środki zaskarżenia, składać wnioski oraz ustanowić obrońcę.

 

Obrona

 

 

Oskarżony na etapie postępowania jurysdykcyjnego, a podejrzany na etapie postępowania przygotowawczego, posiada prawo do ustanowienia obrońcy. Obrońcą może być osoba uprawniona do obrony według przepisów o ustroju adwokatury lub ustawy o radcach prawnych. Oskarżony może mieć jednocześnie nie więcej niż trzech obrońców. Ponadto należy wskazać na uprawnienie podejrzanego do obrońcy z urzędu. Podejrzany, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać, aby mu wyznaczono obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.

 

Przepisy kodeksu przewidują przesłanki obrony obligatoryjnej. Oskarżony musi mieć obrońcę w postępowaniu karnym jeżeli:

  • nie ukończył 18 lat,
  • jest głuchy, niemy lub niewidomy,
  • zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy jego zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem nie była w czasie popełnienia tego czynu wyłączona lub w znacznym stopniu ograniczona,
  • zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy stan jego zdrowia psychicznego pozwala na udział w postępowaniu lub prowadzenie obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny.

 

Powtórz sPrawnie, skutecznie i przyjemnie zagadnienia z Kodeksu postępowania karnego zaloguj się lub zarejestruj »

P.S. Podobno: " Wszystko, czego się dotąd nauczyłeś, zatraci sens, jeśli nie potrafisz znaleźć zastosowania dla tej wiedzy."

 

Dodatkowo oskarżony musi mieć obrońcę również wtedy, gdy sąd uzna to za niezbędne ze względu na inne okoliczności utrudniające obronę oraz w postępowaniu przed sądem okręgowym, jeżeli zarzucono mu zbrodnię.

 

Podstawa prawna:
art. 71 – 81a, Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz.U. 1997 r., nr 89, poz. 555)

Data: 03.07.2015 08:16
Autor/źródło: Kuc Marek
Kategoria: Prawo, Aplikacje, Powtórki do egzaminów
Słowa kluczowe: powtórka do egzaminów, aplikacja, oskarżony, podejrzany, uprawnienia oskarżonego, obowiązek oskarżonego
wydrukuj

WASZE KOMENTARZE

® 2011 - 2020 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.