Załóż bezpłatne konto Zaloguj się Zaloguj się przez Facebooka
Kalendarz studenta: Brak wydarzeń na dziś
Polecamy: Ograniczenie dostępu do świadczeń medycznych dla osób niezaszczepionych na Covid -19 w świetle Konstytucji
Z ostatniej chwili...
Sonda Na którą aplikację się wybierasz?

Sesja egzaminacyjna: 4 najważniejsze pojęcia w prawie karnym

5/5 z 37 ocen.
(kliknij w gwiazdkę aby ocenić)

Czy zastanawiałeś się nad tym jakie są najważniejsze pojęcia w prawie karnym? Kwestia ta oczywiście pozostaje dyskusyjna, każdy bowiem będzie miał swój zestaw najważniejszych definicji zawartych w Kodeksie karnym. Dziś chcielibyśmy zaprezentować Wam nasz wybór – odpowiemy na pytanie czym różnią się od siebie, zbrodnia, występek, wykroczenie oraz przestępstwo.

Sesja egzaminacyjna: 4 najważniejsze pojęcia w prawie karnym

4 definicje – jedno znaczenie?

 

Dla przeciętnego człowieka przestępstwo, zbrodnia, wykroczenie, występek oznaczają to samo. Dla prawnika nigdy jednak powyższe pojęcia nie będą i wręcz nie mogą być tożsame. Używanie wskazanych terminów zamiennie podczas egzaminu z prawa karnego może zakończyć się dla Ciebie przykrą niespodzianką pod postacią oceny dopuszczającej, a tego z pewnością wolałbyś uniknąć.

 

 

Czyn zabroniony

 

Zacznijmy od najszerszego pojęcia jakim jest z pewnością czyn zabroniony. Kodeks karny nie definiuje tego terminu wprost, jednak z łatwością można go wyjaśnić. Czyn zabroniony aby został zakwalifikowany jako przestępstwo musi być niezgodny z powszechnie obowiązującym prawem. Nie dotyczy to jednak tylko przepisów zawartych w Kodeksie karnym. Ustawodawcy chodzi o wszelkie czyny sprzeczne z prawem, a więc zasadami zawartymi w różnych ustawach. Ostatecznie przepisy karne znajdziesz także w Kodeksie pracy, ustawie o swobodzie działalności gospodarczej czy prawie autorskim, a jest to tylko wycinek wszystkich aktów prawnych. Z czynem zabronionym będziemy mieli więc do czynienia wtedy, gdy zabrania go jakaś ustawa (przypominamy, że Kodeksy także są ustawą).

 

Kodeks karny przewiduje, że czyn zabroniony może być popełniony zarówno umyślnie jak i nieumyślnie, co to jednak oznacza? Przede wszystkim nastawienie osoby, która czyn taki popełnia. Umyślność wiąże się ze świadomością popełnianego czynu, nieumyślność zaś z nieświadomością. Art. 9 KK stanowi, że czyn zabroniony popełniony jest umyślnie, jeżeli sprawca ma zamiar jego popełnienia, to jest chce go popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi. Czyn zabroniony popełniony jest nieumyślnie, jeżeli sprawca nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia go jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość popełnienia tego czynu przewidywał albo mógł przewidzieć. Oczywiście sprawca ponosi surowszą odpowiedzialność, którą ustawa uzależnia od określonego następstwa czynu zabronionego, jeżeli następstwo to przewidywał albo mógł przewidzieć.

 

Przestępstwo, zbrodnia i występek

  

Popełnienie czynu zabronionego nie przesądza jednak o popełnieniu przestępstwa. Stąd też pojęcie czynu zabronionego zawierać się będzie w pojęciu przestępstwa. Innymi słowy, każde przestępstwo to czyn zabroniony, jednak nie każdy czyn zabroniony będzie przestępstwem.  Zgodnie z obowiązującą definicją, przestępstwem jest czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia albo występek, przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony i społecznie szkodliwy w stopniu wyższym niż znikomy.

 

Powtórz sPrawnie, skutecznie i przyjemnie zagadnienia z Kodeksu karnego
zaloguj się lub zarejestruj »

P.S. Podobno: "Wysiłek jest na początku rzeczą przykrą, lecz przynosi chlubne zwycięstwo."

 

Tym sposobem przechodzimy do kolejnych pojęć – zbrodni i występku. Przestępstwo na gruncie polskiego prawa karnego może występować właśnie w tych dwóch odmianach. Jeśli danego czynu nie możemy zakwalifikować jako zbrodni lub występku, to nie jest ono w ogóle przestępstwem. Zgodnie z treścią art. 7 § 2 i 3 KK, Zbrodnią jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3 albo karą surowszą. Występkiem jest zaś czyn zabroniony zagrożony grzywną powyżej 30 stawek dziennych, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności przekraczającą miesiąc.

 

Zapamiętaj, że zaliczenie przestępstwa do zbrodni albo występku zostało dokonane przez samego ustawodawcę. Sąd w tym zakresie nie ma swobody działania i nie może dokonać takiej kwalifikacji np. w oparciu o stopień szkodliwości społecznej danego czynu.

 

Wykroczenia

 

Ostatnim, choć nie mniej ważnym zagadnieniem, jest wykroczenie. Tak naprawdę nie są one przestępstwami. Zgodnie z treścią art. 1 Kodeksu wykroczeń, wykroczeniem jest czyn społecznie szkodliwy, zabroniony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia pod groźbą kary aresztu (5-30 dni), ograniczenia wolności (jeden miesiąc), grzywny (20-5000 zł) lub nagany. Zdaniem T. Grzegorczyka „Wykroczenia to, najogólniej ujmując, drobne naruszenia prawa. Mogą to być naruszenia nakazów lub zakazów administracyjnoprawnych, ale wykroczenia mogą mieć także charakter deliktów kryminalnych. W niektórych systemach prawnych nie są one w ogóle wyodrębniane jako kategoria odrębnych czynów zabronionych i w zakresie deliktów kryminalnych oznaczają wówczas najdrobniejszą postać określonego występku (tak np. w systemie anglo-amerykańskim), w innych stanowią, obok zbrodni i występków, trzecią kategorię przestępstw (tak np. w systemie francuskim.”

 

Podstawa prawna:
[art. art. 7 § 2 i 3, 9 k.k. (Dz.U. z 1997 r. Nr 88 poz. 553)]
[art. 1 k.w. (Dz.U. z 2013 r. Nr 482 j.t.)]

Data: 24.12.2014 07:27
Autor/źródło: Rodzeń Rafał
Kategoria: Prawo, Studia, Zawody prawnicze, Powtórki do egzaminów
Słowa kluczowe: przestępstwo, wykroczenie, występek, czyn zabroniony, pojęcia w prawie karnym
wydrukuj

WASZE KOMENTARZE

® 2011 - 2021 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.