Załóż bezpłatne konto Zaloguj się Zaloguj się przez Facebooka
Kalendarz studenta: Brak wydarzeń na dziś
Polecamy: Nowelizacja KPC: Co zmieni się w procedurze cywilnej po 1 marca 2020 roku?
Z ostatniej chwili...
Sonda Na którą aplikację się wybierasz?

Kazus studenta: Prawo rodzinne - zawarcie małżeństwa przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego

4.8/5 z 28 ocen.
(kliknij w gwiazdkę aby ocenić)

Tym razem przyjrzymy się zagadnieniu przesłanek zawarcia związku małżeńskiego. Czy możliwe jest aby urzędnik stanu cywilnego był jedną z osób wstępujących w związek małżeński?

Kazus studenta: Prawo rodzinne - zawarcie małżeństwa przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego

Treść kazusu

 

Adam Kowalski (urodzony 10 stycznia 1980 roku) i Weronika Nowicka (urodzona 15 lutego 1982 roku) postanawiają zawrzeć związek małżeński. Adam Kowalski jest kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Strony złożyły oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński w dniu 16 sierpnia 2014 roku. Adam wystąpił w podwójnej roli – jako jeden z nupturientów oraz jako kierownik urzędu stanu cywilnego i podpisał on także akt małżeństwa jako strona i kierownik USC, a urzędnika stanu cywilnego poza nim nie było przy zawieraniu przez strony małżeństwa.

 

 

Pytania:

  • Czy małżeństwo Adama i Weroniki zostało skutecznie zawarte?
  • Jakie są przesłanki zawarcia małżeństwa?
  • Czy kierownik USC może być jedną z osób wstępujących w związek małżeński?
  • Czy dopuszczalne jest żądanie ustalenia nieistnienia małżeństwa?
  • Komu przysługuje legitymacja czynna do żądania stwierdzenia nieistnienia małżeństwa?
  • W jakim trybie sąd rozpatruje żądanie ustalenie nieistnienia małżeństwa?

 

Rozwiązanie kazusu

 

Nawiązując do pierwszego pytania uznać należy, że małżeństwo Adama i Weroniki nie zostało skutecznie zawarte. W art. 1 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ustawodawca wskazał przesłanki zawarcia małżeństwa. Małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński. Tym samym za pierwszą przesłankę uznać należy różnicę płci nupturientów. Osoby tej samej płci nie mogą, w świetle obowiązującego prawa, zawrzeć związku małżeńskiego. Drugą przesłanką jest jednoczesna obecność nupturientów. Oznacza to, że obie strony aktu małżeństwa muszą pozostawać w tym samym miejscu podczas składania oświadczeń woli. Trzecią przesłanką jest wymóg złożenia oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński przed kierownikiem USC. I ostatnią przesłanką jest konieczność złożenia oświadczeń z których wynika, że nupturienci wstępują w związek małżeński. Odnosząc powyższe do treści kazusu, należy stwierdzić, że trzy przesłanki – tj. różnica płci, jednoczesna obecność oraz złożenia oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński zostały spełnione. Wątpliwości budzi, czy spełniono przesłankę złożenia oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński przed kierownikiem USC? W tym miejscu należy przywołać wciąż aktualne orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 10 września 1957 r.( sygn. akt II CR 707/57), w którym to Sąd stwierdził, że jeżeli przy zawarciu związku małżeńskiego urzędnik stanu cywilnego podpisał sam sobie akt małżeństwa jako zawierający związek małżeński i jako urzędnik stanu cywilnego, a urzędnika stanu cywilnego poza nim nie było przy zawieraniu przez strony małżeństwa, to małżeństwo nie zostało zawarte. Przy składaniu bowiem przed urzędnikiem stanu cywilnego oświadczeń z art. 1 k.r.o. urzędnik stanu cywilnego nie może być jedną z osób wstępujących w związek małżeński, lecz musi być osobą trzecią.

 

Zgodnie z normą art. 2 k.r.o., jeżeli mimo niezachowania przepisów artykułu 1 k.r.o. został sporządzony akt małżeństwa, każdy, kto ma w tym interes prawny, może wystąpić z powództwem o ustalenie nieistnienia małżeństwa. W świetle okoliczności wskazanych w treści kazusu uznać należy, że w przedstawionym stanie faktycznym dopuszczalne jest żądanie ustalenia nieistnienia małżeństwa.

 

Na koniec można by jeszcze przyjrzeć się problematyce trybu ustalania przez sąd nieistnienia małżeństwa. Jak zauważył Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7 października 1966 roku (sygn. akt I CR 452/63), pod rządem kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zachowała aktualność utrwalona w dotychczasowym orzecznictwie zasada, według której dla ustalenia nieistnienia małżeństwa właściwa jest droga procesu, jeżeli osoba występująca z odpowiednim żądaniem nie kwestionuje samego faktu zawarcia małżeństwa, a utrzymuje jedynie, że przy zawieraniu małżeństwa nie została spełniona jedna z przesłanek przewidzianych w art. 1 § 1 k.r.o., natomiast gdy zainteresowany kwestionuje sam fakt zawarcia małżeństwa właściwa jest droga postępowania nieprocesowego.

 

Podstawa prawna:
Art. 1 , art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U.2012.788).

wydrukuj

WASZE KOMENTARZE

® 2011 - 2020 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.