Załóż bezpłatne konto Zaloguj się Zaloguj się przez Facebooka
Kalendarz studenta: Brak wydarzeń na dziś
Polecamy: Przesunięto termin prawniczych egzaminów zawodowych i egzaminu uzupełniającego na aplikację sędziowską
Z ostatniej chwili...
Sonda Na którą aplikację się wybierasz?
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię uaktualnienie poniższego tekstu pod kątem obowiązującego stanu prawnego - kliknij w link (funkcja dostępna tylko dla zarejestrowanych Użytkowników).

Zawarcie małżeństwa przez osobę chorą psychicznie

4.8/5 z 16 ocen.
(kliknij w gwiazdkę aby ocenić)

Małżeństwo jest na gruncie obecnie obowiązujących przepisów związkiem kobiety i mężczyzny zawartym z reguły przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przewidują szereg ograniczeń, które uniemożliwiają skuteczne zawarcie związku małżeńskiego. Wśród nich odnajdziemy chociażby chorobę psychiczną co najmniej jednego z nupturientów. Jednak czy taka choroba zawsze będzie przeszkodą do zawarcia małżeństwa?

Zawarcie małżeństwa przez osobę chorą psychicznie

Zgodnie z treścią art. 12 § 1 w/w ustawy, nie może zawrzeć małżeństwa osoba dotknięta chorobą psychiczną albo niedorozwojem umysłowym. Jeżeli jednak stan zdrowia lub umysłu takiej osoby nie zagraża małżeństwu ani zdrowiu przyszłego potomstwa i jeżeli osoba ta nie została ubezwłasnowolniona całkowicie, sąd może jej zezwolić na zawarcie małżeństwa. Wszystko zależy zatem od stanu określonej osoby – jeśli jego choroba jest na tyle stabilna, iż nie zagraża planowanemu związkowi, małżeństwo powinno dojść do skutku. Takie sformułowanie przepisu powoduje, iż czynnikiem decydującym o możności zawarcia omawianego związku nie jest w gruncie rzeczy sama choroba psychiczna, lecz stan zdrowia chorego. W praktyce duża część chorób psychicznych, odpowiednio leczona, nie stanowi zagrożenia ani dla samego pacjenta, ani dla jego otoczenia.

 

 

Zdaniem Sądu Najwyższego, zawarte w omawianym przepisie pojęcie "zagrożenie zdrowia przyszłego potomstwa" należy pojmować w tym sensie, że dotyczy ono nie tylko kwestii możliwości przekazania choroby psychicznej ewentualnemu potomstwu, ale także zagadnienia, czy stan psychiczny określonej osoby nie wyłącza prawidłowego, zgodnego z przyjętymi zasadami wychowania dzieci i w ogóle wykonywania władzy rodzicielskiej (por. wyrok SN z 29.12.1978 r., sygn. akt II CR 475/78).

 

Zawarcie małżeństwa z osobą chorą psychicznie jest podstawą do unieważnienia takiego związku – oczywiście wtedy, gdy zdrowy małżonek nie wiedział o chorobie swojego partnera. Unieważnienia małżeństwa z powodu choroby psychicznej albo niedorozwoju umysłowego jednego z małżonków może żądać każdy z małżonków. Z drugiej strony nie można unieważnić małżeństwa z powodu choroby psychicznej jednego z małżonków po ustaniu tej choroby. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 1971 r. (sygn. akt II CR 169/71) wyrażono pogląd, że nie każda choroba psychiczna stanowi przesłankę unieważnienia małżeństwa. Skład sądzący w niniejszej sprawie w pełni podziela ten pogląd i w konsekwencji uznaje, że tylko taka choroba psychiczna jest podstawą unieważnienia małżeństwa, której stan zagraża małżeństwu lub zdrowiu przyszłego małżeństwa i tym samym brak byłoby podstaw do udzielenia zezwolenia na zawarcie małżeństwa w trybie art. 12 § 1 zdanie drugie KRiO. Ocena, czy istniały przesłanki do udzielenia zezwolenia na zawarcie małżeństwa pomimo tego, że pozwany był dotknięty chorobą psychiczną, należy w myśl cytowanego wyżej orzeczenia Sądu Najwyższego do sądu rozpoznającego sprawę o unieważnienie. I ten pogląd skład sądzący w niniejszej sprawie podziela.

 

Osoba chora psychicznie może zawrzeć małżeństwo jedynie na podstawie zezwolenia udzielonego przez sąd. Zgodnie z art. 561 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego, w postanowieniu o udzieleniu zezwolenia na zawarcie małżeństwa przez osobę chorą psychicznie lub niedorozwiniętą umysłowo wymienia się osobę, z którą małżeństwo ma zostać zawarte. Sąd orzekający powinien więc również rozważyć, czy osoba, z którą małżeństwo ma być zawarte, będzie należytą podporą dla małżonka chorego lub upośledzonego. Zezwolenia na zawarcie małżeństwa udziela sąd rejonowy, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy, w trybie postępowania nieprocesowego. Podstawą wszczęcia postępowania jest wniosek pochodzący od osoby dotkniętej chorobą psychiczną lub niedorozwojem umysłowym.

Data: 18.12.2013 11:32
Autor/źródło: Rodzeń Rafał
Kategoria: Prawo
Słowa kluczowe: małżeństwo, zawarcie małżeństwa, zawierania małżeństwa, zezwolenie na zawarcie małżeństwa
wydrukuj

WASZE KOMENTARZE

® 2011 - 2020 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.