Załóż bezpłatne konto Zaloguj się Zaloguj się przez Facebooka
Kalendarz studenta: Brak wydarzeń na dziś
Polecamy: Sędziowie i referendarze sądowi znów poszukiwani -w sądach kolejne wolne etaty
Z ostatniej chwili...
Sonda Na którą aplikację się wybierasz?
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię uaktualnienie poniższego tekstu pod kątem obowiązującego stanu prawnego - kliknij w link (funkcja dostępna tylko dla zarejestrowanych Użytkowników).

Zasady przyznawania stypendiów rektorskich i ministra - zgodne z konstytucją

5/5 z 20 ocen.
(kliknij w gwiazdkę aby ocenić)

W październiku 2012 roku Rzecznik Praw Obywatelskich – Irena Lipowicz złożyła wniosek o zbadanie zgodności z konstytucją zapisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich rozwiązanie przyjęte w art. 184 ust. 4 – Prawo o szkolnictwie wyższym budziło uzasadnione wątpliwości konstytucyjne w zakresie, w jakim wyłącza prawo do stypendium tym studentom, którzy pobierają naukę równocześnie na kilku kierunkach studiów, osiągając na co najmniej jednym z nich dobre wyniki w nauce. Wprowadzone w art. 184 ust. 5 - Prawo o szkolnictwie wyższym rozwiązanie budziło analogiczne wątpliwości. Ze skarg kierowanych do RPO i przeprowadzonej analizy przepis ten nie tylko odnosi się do studentów ubiegających się o stypendium rektora dla najlepszych studentów, lecz również do studentów ubiegających się o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia. Zdaniem RPO przepis ten jest niezgodny z konstytucją w zakresie w jakim wyłącza prawo tych studentów do stypendium, o którym mowa w art. 173 prawa o szkolnictwie wyższym.

Zasady przyznawania stypendiów rektorskich i ministra - zgodne z konstytucją

W dniu 5 listopada 2013 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że studenci, którzy uczą się równocześnie na kilku kierunkach mogą otrzymywać stypendium rektora dla najlepszych studentów i stypendium ministra za wybitne osiągnięcia – tylko na jednym z nich. Trybunał Konstytucyjny zgodził się z Rzecznikiem Praw Obywatelskich, że na gruncie art. 184 ust. 4 i 5 u.p.s.w. doszło do nierównego potraktowania tych osób, które posiadają status studenta oraz spełniają warunki wymagane do uzyskania stypendium rektora i/lub stypendium ministra, określone w art. 181 u.p.s.w. Równocześnie uwypuklił, że odstępstwo od równego traktowania nie prowadzi jeszcze do uznania wprowadzających je przepisów za niekonstytucyjne. TK uznał, że na tle badanej regulacji, odstępstwo od zasady równości było usprawiedliwione.

Zwiększenie zasobu środków przeznaczonych na stypendia socjalne, choć wiąże się z ograniczeniem środków na stypendia "naukowe", odpowiada celom wynikającym z art. 70 ust. 4 konstytucji. Zmiana proporcji rozdzielanych środków jest równoznaczna ze zwiększeniem finansowania stypendiów socjalnych i zapomóg oraz ma istotne znaczenie z punktu widzenia realizacji głównego celu pomocy materialnej, którym jest wyrównywanie szans edukacyjnych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. W opinii Trybunału Konstytucyjnego, decyzja o ograniczeniu wypłaty stypendiów tylko do jednego kierunku studiów i przesunięcie zaoszczędzonych środków na pomoc socjalną, sprzyja realizacji tego celu. Trudno kwestionować takie rozwiązanie z punktu widzenia zasady sprawiedliwości społecznej. Dodatkowo, ani z art. 70 ust. 4 konstytucji, ani z art. 2 konstytucji nie wynika prawo do określonego rodzaju stypendium. Wybór rozwiązań, służących wyrównywaniu szans edukacyjnych, należy do ustawodawcy, przy czym oczywiście swoboda ustawodawcy nie jest nieograniczona. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, okoliczności i cel wprowadzenia kwestionowanego uregulowania nie doprowadziło do takich zmian w zakresie dotychczasowych uprawnień studentów, które należałoby uznać za oczywiście niesprawiedliwe w świetle art. 2 konstytucji.

 

Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, że pozbawienie studentów prawa do stypendium motywacyjnego na kolejnym kierunku studiów narusza zasadę adekwatności. W jego opinii, nie naruszałoby tej zasady rozwiązanie polegające na podwyższeniu kryteriów, od spełnienia których uzależnione jest uzyskanie stypendium i wypłacanie stypendiów na każdym kierunku studiów. Trybunał Konstytucyjny nie zgodził się z tym. Zaproponowane przez wnioskodawcę podwyższenie kryteriów, od których zależy prawo do uzyskania stypendium motywacyjnego również prowadzi do jego ograniczenia. Rozwiązanie takie pozwalałoby wypłacać stypendia niektórym studentom studiującym na drugim kierunku, ale ograniczyłoby ogólną liczbę studentów uzyskujących prawo do stypendium za wyniki w nauce. Określenie, który ze sposobów ukształtowania stypendium motywacyjnego najlepiej realizuje cel ustawy, pozostaje w gestii ustawodawcy.

 

Ponadto, Trybunał Konstytucyjny uznał za usprawiedliwione wyłączenie z grona beneficjentów stypendiów naukowych tych studentów, którzy kontynuują naukę na drugim kierunku studiów po ukończeniu pierwszego kierunku. W myśl art. 70 ust. 4 konstytucji obowiązkiem władz publicznych jest zapewnienie powszechnego i równego dostępu do wykształcenia. Ukończenia jednego kierunku studiów prowadzi do osiągnięcia celu, jakim było umożliwienie zdobycia wykształcenia. Tym samym należy uznać, że państwo wywiązało się z obowiązku wskazanego w art. 70 ust. 4 konstytucji w trakcie studiów na pierwszym (ukończonym) kierunku. Przeznaczanie ograniczonych dotacji budżetowych na wsparcie czy nagradzanie studentów posiadających już wyższe wykształcenie, kosztem osób takie wykształcenie dopiero zdobywających, byłoby też sprzeczne z zasadą sprawiedliwości społecznej. Odmienne ich potraktowanie, w porównaniu do osób, które nie zdobyły jeszcze wyższego wykształcenia, jest zgodne z celem przepisów regulujących formy pomocy państwa dla studentów.

wydrukuj

WASZE KOMENTARZE

® 2011 - 2020 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.