Załóż bezpłatne konto Zaloguj się Zaloguj się przez Facebooka
Kalendarz studenta: Brak wydarzeń na dziś
Polecamy: Nowy wykaz państw z zakazem lotów
Z ostatniej chwili...
Sonda Na którą aplikację się wybierasz?
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię uaktualnienie poniższego tekstu pod kątem obowiązującego stanu prawnego - kliknij w link (funkcja dostępna tylko dla zarejestrowanych Użytkowników).

Uprawnienia arbitra w sądzie polubownym

5/5 z 14 ocen.
(kliknij w gwiazdkę aby ocenić)

Sądownictwo polubowne jest łagodniejszą formą rozwiązywania sporów - w praktyce poprzedza skierowanie sprawy do sądu powszechnego. Charakteryzuje się nie tylko ograniczonym formalizmem, ale także szybkością oraz mniejszymi kosztami. Sądy polubowne są związane z arbitrami – odpowiednikami sędziów w postępowaniu cywilnym.

Uprawnienia arbitra w sądzie polubownym

Zgodnie z treścią art. 1169 i 1170 Kodeksu postępowania cywilnego, strony mogą w umowie określić liczbę sędziów sądu polubownego (tzw. arbitrów). W braku takiego określenia powołuje się sąd polubowny w składzie trzech arbitrów. Postanowienia umowy przyznające jednej ze stron więcej uprawnień przy powołaniu sądu polubownego są bezskuteczne. Arbitrem może być osoba fizyczna bez względu na obywatelstwo, mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Arbitrem nie może być sędzia państwowy. Nie dotyczy to sędziów w stanie spoczynku. Pamiętajmy, że powyższe wymagania dotyczą także arbitra przewodniczącego. Strony decydujące się na polubowne rozwiązywanie sporów mogą oczywiście wyznaczyć inne dodatkowe zasady powoływania arbitrów – reguły określone w KPC są bowiem minimalnymi wymaganiami w tym zakresie. Z drugiej strony musimy wiedzieć, że załagodzenie powyższych wymogów jest całkowicie niedopuszczalne.



Kompetencje arbitrów powinny być rozpatrywane z punktu widzenia sądu polubownego jako całości. W praktyce bowiem pojedynczy arbiter nie ma szczególnie odrębnych uprawnień. Każdy z sędziów ma chociażby prawo do wynagrodzenia za swoje czynności oraz do zwrotu wydatków poniesionych w związku z wykonywaniem tych czynności. Odpowiedzialność stron z tego tytułu jest solidarna. Jeżeli co do wysokości wynagrodzenia i zwracanych wydatków nie nastąpiło porozumienie arbitra ze stronami, arbiter może żądać, aby sąd ustalił jego wynagrodzenie stosownie do nakładu pracy oraz wartości przedmiotu sporu, a także wydatki podlegające zwrotowi.


Uprawnienia arbitrów uzależnione są nie tylko od przepisów ustawy, ale także od woli stron uczestniczących w postępowaniu polubownym. W praktyce bowiem to strony decydują o zasadach powyższego postępowania, a co za tym idzie o kompetencjach sędziów polubownych. Niezależnie od tego, KPC przewiduje kilka czynności, które mogą być podejmowane przez arbitrów. Po pierwsze, sąd polubowny może orzekać o swej właściwości, w tym o istnieniu, ważności albo skuteczności zapisu na sąd polubowny. W braku odmiennego uzgodnienia stron, sąd polubowny niezależnie od ustalonego miejsca postępowania może wyznaczyć posiedzenie w każdym miejscu, jakie uzna za stosowne dla odbycia narady arbitrów albo dla przeprowadzenia dowodów. Arbitrzy mogą zadecydować o przeprowadzeniu rozprawy w celu  przedstawienia przez strony twierdzeń lub dowodów na ich poparcie, albo też postępowania prowadzonego na podstawie dokumentów i innych pism, bez wyznaczania rozprawy. Pamiętajmy jednak, że jeżeli strony ustaliły, że rozprawa nie będzie wyznaczana, wówczas sąd polubowny ma obowiązek wyznaczyć rozprawę na żądanie z jednej z stron. Sąd polubowny może przeprowadzić dowód z przesłuchania świadków, z dokumentów, oględzin, a także inne konieczne dowody, bez stosowania środków przymusu. Arbitrzy mogą także wyznaczyć biegłego lub biegłych w celu zasięgnięcia ich opinii a także zażądać od strony dostarczenia biegłemu odpowiednich informacji lub przedstawienia mu albo udostępnienia do zbadania dokumentów lub innych przedmiotów.



Ważną informacją jest także to, że jeżeli sąd polubowny rozpoznaje sprawę w składzie więcej niż jednego arbitra, jego orzeczenia zapadają większością głosów, chyba że strony uzgodniły inaczej. Orzeczenia w kwestiach proceduralnych może wydawać samodzielnie arbiter przewodniczący, jeżeli zostanie upoważniony do tego przez strony lub przez pozostałych arbitrów. Arbiter, który głosował przeciwko stanowisku większości, może na wyroku przy swoim podpisie zaznaczyć, że zgłosił zdanie odrębne. Uzasadnienie zdania odrębnego należy sporządzić w terminie dwóch tygodni od dnia sporządzenia motywów rozstrzygnięcia i dołączyć do akt sprawy. Jeżeli przy wydawaniu wyroku nie można osiągnąć wymaganej jednomyślności lub większości głosów co do rozstrzygnięcia o całości lub o części przedmiotu sporu, zapis na sąd polubowny w tym zakresie traci moc.

Data: 23.09.2013 21:00
Autor/źródło: Rodzeń Rafał
Kategoria: Prawo
Słowa kluczowe: arbiter, arbitrzy, kompetencje arbitrów, uprawnienia arbitrów
wydrukuj

WASZE KOMENTARZE

® 2011 - 2020 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.