Załóż bezpłatne konto Zaloguj się
Kalendarz studenta: Brak wydarzeń na dziś
Polecamy: Kolokwia aplikacyjne po nowemu
Z ostatniej chwili...
Sonda Jak oceniasz system edukacji przyszłych prawników w Polsce?
www.grywalizacja24.pl

Umowa dożywocia, a pozbawienie prawa do zachowku

4.3/5 z 6 ocen.
(kliknij w gwiazdkę aby ocenić)

Umowa dożywocia może mieć zasadniczy wpływ na kwestię dziedziczenia. Zgodnie z treścią art. 908 Kodeksu cywilnego, jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie, powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym. Jeżeli w umowie o dożywocie nabywca nieruchomości zobowiązał się obciążyć ją na rzecz zbywcy użytkowaniem, którego wykonywanie jest ograniczone do części nieruchomości, służebnością mieszkania lub inną służebnością osobistą albo spełniać powtarzające się świadczenia w pieniądzach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku, użytkowanie, służebność osobista oraz uprawnienie do powtarzających się świadczeń należą do treści prawa dożywocia.

Umowa dożywocia, a pozbawienie prawa do zachowku

Zanim przejdziemy do analizy wpływu umowy dożywocia na prawo do zachowku, powinniśmy przypomnieć sobie czym jest w ogóle zachowek. Zgodnie z art. 991 KC, zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału – jest to właśnie zachowek. Pamiętajmy, że jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

R E K L A M A

 
Zgodnie z treścią art. 993 KC, przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicza się do spadku darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2008 r. (sygn. akt IV CSK 509/07), punktem odniesienia przy obliczaniu stanu czynnego spadku dla potrzeb obliczenia wysokości należnego zachowku może być jedynie chwila otwarcia spadku będąca chwilą śmierci spadkodawcy. Ustalanie składu spadku, mianowicie różnicy między wartością stanu czynnego spadku (aktywów) i wartością stanu biernego spadku (pasywów), następuje więc, co do zasady, według reguł określonych w art. 922 KC, nie uwzględnia się jedynie zapisów i poleceń oraz oczywiście długów z tytułu zachowku.



Umowa dożywocia nie należy jednak do bezpłatnych przysporzeń i tym samym spadkobiercy nie będą mogli żądać zachowku od wartości mieszkania zbytego na takiej podstawie. Zgodnie z treścią powyższego przepisu umowa dożywocia nie może zostać zaliczona na potrzeby obliczenia zachowku, ponieważ ustawodawca wprost jej nie wymienił. Dodatkowo musimy zauważyć, że dożywocie nie należy do kategorii umów dokonywanych pod tytułem darmym, ponieważ jej charakterystyczną cechą jest odpłatność, a także ekwiwalentność świadczeń obu stron.


Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że zawarta umowa dożywocia nie będzie skutkowała pozbawieniem roszczenia o zachowek. Z drugiej jednak strony masa spadkowa zostanie pomniejszona o wartość nieruchomości będącej przedmiotem takiej umowy. Tym samym uprawnieni do zachowku będą mogli żądać mniejszej wartości od spadkobierców.

Data: 20.12.2012 08:00
Autor/źródło: Rodzeń Rafał
Kategoria: Prawo
Słowa kluczowe: umowa dożywocia, umowa dożywocia lokalu mieszkalnego, dożywocia, prawo do zachowku, uprawnieni do zachowku

WASZE KOMENTARZE

® 2011 - 2014 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.