Załóż bezpłatne konto Zaloguj się
Kalendarz studenta: 24 - 25-10-2014 III Ogólnopolska Konferencja : Pańs... (Grudziąz)
Polecamy: Już są! Wyniki wstępnych egzaminów na aplikacje prawnicze
Z ostatniej chwili...
Sonda Jak oceniasz system edukacji przyszłych prawników w Polsce?
www.grywalizacja24.pl
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię uaktualnienie poniższego tekstu pod kątem obowiązującego stanu prawnego - kliknij w link (funkcja dostępna tylko dla zarejestrowanych Użytkowników).

Zasady obliczania zachowku

0/5 z 0 ocen.
(kliknij w gwiazdkę aby ocenić)

Zgodnie z art. 991 Kodeksu Cywilnego „§1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek). §2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.”

Zasady obliczania zachowku

Zachowek to nic innego jak zabezpieczenie przed pokrzywdzeniem najbliższych osób spadkodawcy gdy  z różnych powodów zostaną one pominięte przy dziedziczeniu. Przysługuje im w takiej sytuacji roszczenie  względem spadkobierców o zapłatę ściśle określonej sumy, czyli właśnie zachowku. Tutaj powstaje częsty problem: Jak zatem taki zachowek obliczyć? Z Kodeksu Cywilnego wynika, że uprawnionym należy się połowa wartości udziału jaki przypadałby im gdyby dziedziczyli  z ustawy. W przypadku osób, które są trwale niezdolne do pracy czy osób małoletnich wartość ta wzrasta i wynosi już dwie trzecie udziału. Przepis na pierwszy rzut oka wydaje się dość jasny, w praktyce jednak wyliczenie zachowku dość często stanowi nie lada wyzwanie. Można podzielić je na etapy. Pierwszą  czynnością jaką należy wykonać jest wyliczenie udziału, kóry przypadałby uprawnionemu w przypadku dziedziczenia ustawowego czyli jeśli nie byłoby testamentu, następnie zaś ustalenie tak zwanej czystej wartości spadku.

R E K L A M A
Przy ustalaniu udziału spadkowego  uwzględnia się także spadkobierców niegodnych oraz spadkobierców, którzy spadek odrzucili, w przeciwieństwie do spadkobierców, którzy zrzekli się dziedziczenia (w drodze umowy z spadkodawcą)  lub zostali skutecznie wydziedziczeni. Określając wspomnianą podstawę czyli tzw. czystą wartość spadku należy wziąć pod uwagę tylko aktywa spadkowe (czyli pomniejszone o ewentualne dlugi spadkowe), nie uwzględnia się też zapisów zwykłych i poleceń. Natomiast darowizny i od niedawna zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę  podlegają zaliczeniu na czystą wartość spadku.  Oznacza to nic innego jak to, iż wartość spadku powiększa się o wartość darowizn, które poczynił spadkodawca jeszcze za swojego życia. Wartość przedmiotu  darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku. Jeśli zaś chodzi o zapis windykacyjny to wartość przedmiotu oblicza się według stanu z chwili otwarcia spadku, a według cen z chwili ustalania zachowku.  Dopiero uzyskana w ten sposób wartość stanowi podstawę naszego zachowku, który obliczamy zgodnie z wyżej wymienionym przepisem czyli mnożymy razy odpowiedni do sytuacji ułamek. Uzyskany iloczyn stanowi wysokość zachowku.
 

Nie wszystkie jednak darowizny ulegają takiemu doliczeniu. Zgodnie z przepisami, wyjątkami takimi są: drobne darowizny, zwyczajowo przyjęte w danych stosunkach oraz darowizny dokonane przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku (czyli śmierci spadkodawcy)  na rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku. Przy obliczaniu zachowku należnego zstępnemu nie dolicza się też do spadku, darowizn uczynionych przez spadkodawcę w czasie, kiedy nie miał zstępnych. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy darowizna została uczyniona na mniej niż trzysta dni przed urodzeniem się zstępnego. Podobna sytuacja ma miejsce w stosunku do małżonka, mianowicie przy obliczaniu zachowku należnego małżonkowi nie dolicza się do spadku darowizn, które spadkodawca uczynił przed zawarciem z nim małżeństwa.
 

Powinno się pamiętać, że darowiznę uczynioną przez spadkodawcę uprawnionemu do zachowku zalicza się na należny mu zachowek, tak samo jak ewentualny zapis w testamencie. Jeżeli uprawnionym do zachowku jest dalszy zstępny spadkodawcy  zalicza się na należny mu zachowek także darowiznę uczynioną przez spadkodawcę wstępnemu uprawnionego. Ma to na celu ochronę spadkobierców i wykluczenie między innymi takiej sytuacji, kiedy osoba otrzymuje znaczną darowiznę za życia spadkodawcy a potem żąda jeszcze zachowku. Warto zwrócić uwagę, że za darowiznę uważa się nie tylko rzeczy. W przypadku zstępnych poniesione przez spadkodawcę koszty wychowania oraz wykształcenia, o ile koszty te przekraczają przeciętną miarę przyjętą w danym środowisku również zaliczają się na należny im zachowek.


Należy spostrzec, że zgodnie z art. 1007 Kodeksu Cywilnego, roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń przedawniają się z upływem lat pięciu od ogłoszenia testamentu. Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się z upływem lat pięciu od otwarcia spadku. Mamy więc tylko 5 lat na dochodzenie swoich praw z tytułu zachowku.

WASZE KOMENTARZE

® 2011 - 2014 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.